Archive for februari, 2009

Knap Salomonsoordeel van minister Donner!

23 februari 2009

Het kabinet heeft – eindelijk – een beslissing genomen over de volledige liberalisering van de postmarkt op 1 april 2009. Het besluit was enkele malen uitgesteld, waardoor TNT Post monopolist bleef voor het bezorgen van brieven. Een argument voor het uitstel was het ontbreken van arbeidsovereenkomsten. Vakbeweging en politiek keerden zich tegen de inzet van postbezorgers op overeenkomst van opdracht, zoals bij nieuwe postbedrijven als Sandd, SelektMail en TNT-dochter Netwerk/VSP het geval is. Een sector-CAO gaf eind vorig jaar zicht op een oplossing, maar ging een deel van de politiek en van de vakbeweging nog niet ver genoeg. Zij wilden een wettelijke verplichting om postbezorgers een arbeidsovereenkomst aan te bieden.

Minister Donner heeft nu een knap Salomonsoordeel geveld. De verplichting om postbezorgers een arbeidsovereenkomst aan te bieden wordt in de wet vastgelegd, maar uitsluitend voor bedrijven die geen CAO hebben. Voor bedrijven met een CAO geldt de wettelijke verplichting niet. Daarmee spaart de minister de kool en de geit. Hij legt een stevige bodem onder de rechtspositie van postbezorgers, zonder de contractsvrijheid van CAO-partijen aan te tasten. Die kunnen desgewenst ruimte blijven bieden voor postbezorgers die op een overeenkomst van opdracht werken door daarover in de CAO afspraken te maken. De Wet CAO biedt die mogelijkheid expliciet, maar er bestaat discussie over de vraag of tariefsafspraken in dat geval niet in strijd zijn met Europese mededingingsregels. Een artikel daarover van mr dr Ester Koot en ondergetekende verschijnt een dezer dagen in het vakblad Zeggenschap over Arbeidsverhoudingen.

Advertenties

CAO kan CreAO worden!

16 februari 2009

Deze week nam ik deel aan twee seminars over creatief ondernemen: een van de Rabobank en een van het NCSI (Nederlands Instituut voor Sociale Innovatie).Op beide seminars luidde de boodschap: tijden van crisis maken onconventionele oplossingen nodig én mogelijk! Om onconventionele oplossingen te vinden is creativiteit nodig. Analytische denkpatronen moeten plaats maken voor creatieve denkprocessen. Eric Koenen, schrijver van het boek ‘De kunst van het leiderschap in tijden van verandering’ zegt het zo: “Je moet het lef hebben om te erkennen dat oude structuren geen oplossingen meer bieden … even geen spreadsheets meer, we gaan onze strategie schilderen, letterlijk kleur en vorm geven!”

Kan creativiteit ook een bijdrage leveren aan CAO-onderhandelingen? Kunnen creatieve denkprocessen iets nieuws bijdragen aan de geijkte onderhandelingspatronen? En de weg wijzen naar nieuwe perspectieven om CAO’s op een eigentijdse wijze vorm en inhoud te geven? Hebben CAO-partijen het lef om te erkennen dat oude onderhandelingsstructuren niet altijd meer de oplossingen beiden die nodig zijn? Kan creativiteit de weg vrij maken voor toekomstgerichte CAO-afspraken over flexicurity, sociale innovatie, vernieuwing van CAO’s en her-allocatie van arbeidsvoorwaarden?

Ik ben graag bereid om met CAO-partijen die hun CAO-onderhandelingen willen vernieuwen en creatief in innovatie van de CAO willen investeren mee te denken. Wie pakt de handschoen op?

Toetsingskader AVV zonder pardon!

11 februari 2009

Deze week werd de CAO Kinderopvang door minister Donner van SZW algemeen verbindend verklaard. De minister wees het dispensatieverzoek van de Branchevereniging Kinderopvang Nederland, die sinds een aantal jaren een eigen CAO afsluit, zonder pardon af. Ten tijde van het ontstaan van de CAO BKN was ik werkgeversonderhandelaar voor de CAO Kinderopvang. Ik begeef me daardoor enigszins op glad ijs, maar wil toch een paar kanttekeningen plaatsen bij de wijze waarop het toetsingskader AVV in de praktijk uit blijkt te werken.

In de eerste plaats is de tweede CAO in de kinderopvang tot stand gekomen zonder bemoeienis van de overheid. De vraag lijkt mij gerechtvaardigd of het dan de overheid moet zijn die middels een AVV-besluit deze status quo wijzigt? In de tweede plaats is de CAO BKN tot stand gekomen vóórdat het toetsingskader werd aangescherpt. De vraag lijkt mij gerechtvaardigd of met de toepassing van het aangescherpte toetsingskader op een bestaande CAO de spelregels tijdens de wedstrijd worden veranderd? In de derde plaats is het toetsingskader aangescherpt om CAO-afspraken met niet-representatieve organisaties die geen ander doel hebben dan de arbeidsvoorwaarden goedkoper te maken tegen te gaan. De vraag lijkt mij gerechtvaardigd of dáárvan in de kinderopvang sprake is? Het lijkt er op dat het huidige toetsingskader élke afzonderlijke CAO onder – vrijwel – álle omstandigheden onmogelijk maakt.

CAO-partijen in de kinderopvang staan nu voor de opgave om met elkaar weer één CAO tot stand te brengen die – zo mogelijk – door alle partijen onderschreven wordt. Inmiddels biedt de CAO Kinderopvang z.g. A- en B-bepalingen, die afwijkende CAO’s op ondernemingsniveau mogelijk maken. Hoewel ik geen voorstander ben van het systeem van A en B-bepalingen, omdat het in de praktijk differentiatie en decentralisatie van arbeidsvoorwaarden eerder belemmert dan bevordert, kan de kinderopvang nu het tegendeel bewijzen. Dat is de uitdaging voor alle betrokken CAO-partijen!