Archive for januari, 2011

Manifest: geen woorden maar daden!

29 januari 2011

Vorige week schreef ik over het boekje Sociale Innovatie van CNV Vakmensen. Dat leverde veel positieve reacties op. Het boekje gaat vooral over de inhoud van CAO-vernieuwing. Maar CAO-vernieuwing vraagt ook om vernieuwing van het CAO-onderhandelingsproces. CAO-partijen moeten niet onderhandelen als touwtrekken, waarbij de winst van de een het verlies van de ander is, maar als puzzelen waarbij samen stukje voor stukje aan een gezamenlijk resultaat gewerkt wordt.

Deze week werd daarvoor een belangrijke stap gezet. De grootste werkgeversvereniging van Nederland AWVN publiceerde samen met de grote vakbonden FNV Bondgenoten, CNV Vakmensen en De Unie het gezamenlijk manifest ‘Naar nieuwe arbeidsverhoudingen’. Kern van het manifest is dat werkgevers en werknemers samen willen investeren in kennis, gezondheid en inzetbaarheid van werknemers op basis van gezamenlijke visie en verantwoordelijkheid.

Centraal in die gezamenlijke visie staat duurzame inzetbaarheid. Werknemers moeten langer plezier houden in hun werk en langer fit blijven. Zo is de kans optimaal dat mensen langer kunnen blijven werken en gezond hun pensioen halen. Het manifest is een initiatief van sociale partners. Terecht, want zij zijn in de eerste plaats verantwoordelijk voor arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen! Maar tijdens een inspirerende ontmoeting met minister Kamp van Sociale Zaken en Werkgelegenheid deze week, waarin het Manifest even aan de orde kwam, bleek mij dat hij de boodschap van harte steunt en waar mogelijk wil ondersteunen.

Het Manifest ‘Naar nieuwe arbeidsverhoudingen’ is een inspirerend document dat alles bevat om te kunnen wedijveren met het roemruchte Akkoord van Wassenaar. Voorwaarde is wel dat het gedachtegoed van de dragende organisaties landt bij de CAO-onderhandelaars in de bedrijven en bedrijfstakken. Want dààr moet het manifest in concrete CAO-afspraken worden omgezet. Dààr moeten de woorden van het manifest in daden worden omgezet!

Wie mijn voetbalvoorkeur kent begrijpt dat ik daar graag een steentje aan wil bijdragen: geen woorden maar daden!

Advertenties

Christelijk-sociale innovatie!

21 januari 2011

Deze week was ik op bezoek bij CNV Vakmensen. Na een goed gesprek kreeg ik het boekje ‘Sociale Innovatie: vernieuwende ideeën voor gezonde arbeidsverhoudingen’. Het boekje bevat na het (klassieke) voorwoord van voorzitter Jaap Jongejan maar liefst 16 hoofdstukken met ideeën voor sociaal innovatieve veranderingen voor de arbeidsverhoudingen in bedrijven. Zoals een duurzame regionale arbeidsmarkt-CAO, een chipkaart voor jongeren, keuzeverlof en een ondernemingsverloffonds, een employability-paraplu en een vitaliteitsrekening.

Er staat ook een hoofdstuk in over een nieuw type loonvraag. Die wordt door de vakbeweging van oudsher gebaseerd op de inflatie en de economische groei. CNV Vakmensen wil daar sectorale en bedrijfseigen ontwikkelingen en (on)mogelijkheden aan toevoegen, waardoor er meer oog komt voor verschillen tussen bedrijfstakken en ondernemingen. Ook kiest het boekje ervoor om beladen termen te wijzigen. Zo wordt demotie als term vervangen door verrijkt doorwerken, maar wordt het idee er achter, om oudere werknemers op andere, soms lager beloonde functies langer door te laten werken, behouden en uit de taboesfeer gehaald.

Het aardigs vind ik het slotwoord. Daarin wordt gedaan alsof we met elkaar helemaal opnieuw kunnen beginnen om arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen vorm te geven! Wat zouden we dan anders doen? CNV Vakmensen stelt voor sommige dingen heel anders in te richten. Niet meer allemaal aparte vergoedingen en vrijetijdsaanspraken bijvoorbeeld, maar een all in beloning voor het aantal uren dat we afspreken te werken. De rest is vrije tijd. Dat zou CAO’s veel eenvoudiger en leesbaarder maken! En de waardering voor CAO’s zal er door toenemen!

Wil CNV Vakmensen CAO’s dan uitkleden? Nee, de CNV-motivering is een andere. Ik citeer: ‘Wij zeggen dit omdat we vandaag anders met elkaar leven dan 100 jaar geleden. Overheid en werkgevers hoeven niet alles voor werknemers te regelen. We kunnen heel goed zelf onze verantwoordelijkheid dragen, initiatieven nemen en zaken regelen’.

Ik ben mijn loopbaan in CAO-land ooit bij het CNV begonnen. In die tijd sprak het CNV van christelijk-sociaal denken. Nu luidt het etiket sociaal-innovatief denken. Maar de kern is niet veranderd: geef werknemers verantwoordelijkheid en je hebt minder regels nodig!

Ik zeg (ook tegen werkgevers): doen!

Eisen ambtenaren terecht respect?

14 januari 2011

Deze week kreeg ik een eervol verzoek om het manifest te ondertekenen waarmee ambtenaren respect en kwaliteit eisen. Eervol, omdat mij gevraagd werd, zoals uit de begeleidende e-mail bleek, naast vele ‘gewone’ ondertekenaars als ‘ondertekenaar-van-naam’ te tekenen. Een op zijn minst opvallend onderscheid voor een actie vanuit de vakbeweging!

Ik heb serieus overwogen het manifest te ondertekenen, omdat ik vind dat ambtenaren respect en kwaliteit verdienen. Ik vind ook dat ambtenaren recht hebben op arbeidsvoorwaarden die vergelijkbaar zijn met die van niet-ambtenaren. Toch zal ik het manifest niet tekenen.

De initiatiefnemende vakbonden stellen in het manifest dat het kabinetsbeleid handelt vanuit gebrek aan respect voor ambtenaren en voor de publieke dienstverlening aan de burgers. Die visie deel ik niet. Ik denk dat het kabinet – hoe vervelend dat ook is voor ambtenaren én voor burgers – onvermijdelijke maatregelen móet nemen om overheidsfinanciën op orde te brengen. Dat vereist keuzes die ook elk bedrijf dat in financiële problemen raakt moet maken. Ook dan worden werknemers en klanten getroffen.

Ik vind wel dat van het kabinet gevraagd mag worden over te nemen maatregelen en te maken keuzes met vakbonden te overleggen. Het kabinet geeft tot op heden nog weinig blijk dat overleg écht te respecteren. Kritiek van de vakbeweging daarop vind ik terecht. Maar áls het kabinet het overleg met de vakbonden serieus neemt mag van de vakbonden de bereidheid gevraagd worden keuzes te maken. Ook als die tussen twee kwaden gemaakt moeten worden.

En die bereidheid is in het manifest helaas niet te vinden.

Goede voornemens!

8 januari 2011

De eerste werkweek van 2011 bracht ik nog door in Syracuse op Sicilië. Het voorjaarsachtige weer doet je hier bijna vergeten dat het nieuwe jaar net is begonnen: de tijd voor goede voornemens. Op Internet heb ik er een aantal langs zien komen op de website van Achmea voor branche- en belangenorganisaties.

2010 is een jaar geworden waarin relatief veel arbeidsonrust voor kwam. De acties in de schoonmaaksector en bij de gemeenten vielen daarbij het meest in het oog. Wellicht dat de economische crisis mede aanleiding heeft gegeven voor spanningen tussen CAO-partijen. Als dat zo is kan ook 2011 een onrustig jaar worden. Met name de publieke sector zal met de gevolgen van de crisis te maken krijgen. In een jaar waarin – hopelijk – het herstel in de marktsector doorzet en – mede daardoor – de inflatie kan stijgen, zal het een hard gelag zijn als werknemers in publieke sectoren de nullijn zullen moeten accepteren.

Wellicht kan het helpen als de horizon van CAO-onderhandelingen wat verder in de toekomst gelegd wordt en de aandacht op duurzaamheid gericht wordt. Door goede afspraken te maken over persoonlijke ontwikkeling, investeren in scholing, opleiding en loopbaanbeleid, het bieden van goede randvoorwaarden voor gezond langer doorwerken kan compensatie geboden worden voor het achterwege blijven van salarisverbeteringen.

De AWVN Arbeidsvoorwaardennota 2011 lijkt de weg naar duurzame arbeidsverhoudingen te willen wijzen. De vakbeweging kan die handschoen oppakken. Ook HS Arbeidsvoorwaarden zal in 2011 – waar mogelijk – graag een steentje bijdragen aan gezond arbeidsvoorwaardenoverleg.