Archive for maart, 2011

Overheid of sociale partners?

26 maart 2011

Deze week debatteerde de Tweede Kamer over de ontwikkelingen op de postmarkt. Daar wordt door CAO-partijen onderhandeld over een CAO voor de nieuwe postbedrijven, zoals Sandd, SelectMail en VSP-Netwerk, dochter van TNT, brancheleider in de sector. De onderhandelingen staan onder druk van de politiek, die wil dat er op 1 april een CAO is. Zo niet dan zullen minister Kamp van SZW en staatssecretaris Bleker van ELI via een AMvB voorschrijven dat postbedrijven hun werknemers een arbeidsovereeenkomst (aov) aanbieden. Veel postbestellers werken op dit moment nog op basis van een overeenkomst van opdracht (ovo).

De bemoeienis van de politiek met de arbeidsverhoudingen en arbeidsvoorwaarden in de postsector is bijzonder. Dat terrein is immers voorbehouden aan sociale partners? Inhoudelijke bemoeienis door overheden wordt zelfs door internationale verdragen van de ILO verboden! In de jaren ’80 van de vorige eeuw deed de FNV met succes een beroep op die verdragen toen de overheid zich bemoeide met de CAO’s in semi-overheidssectoren. De wijze waarop de overheid zich met de CAO-onderhandelingen in de postsector bemoeit gaat nóg verder dan destijds!

De overheidsbemoeienis met de CAO-onderhandelingen in de postsector wordt verdedigd door de aanwezigheid van ovo’s in plaats van aov’s bij nieuwe postbedrijven. Postbestellers werken aan de onderkant van het loongebouw. De vraag kan gesteld worden of de ovo, die ook door zzp’ers wordt gebruikt, die minder rechtsbescherming biedt dan de aov, dáár niet tot ‘Scheinselbständigkeit’ leidt, zoals Duitsers dat noemen. Toch verdient het zeer de voorkeur dat CAO-partijen daarover zélf afspraken maken. De overheid doet er verstandig aan dat aan hen over te laten! Twee kapteins op het schip van CAO en arbeidsvoorwaarden is er één teveel!

Advertenties

Pensioendeal is erop of eronder!

19 maart 2011

Deze week kopte het Financieele Dagblad in een hoofdartikel: Weerstand pensioendeal stijgt! De strekking van het artikel: terwijl FNV-voorzitter Jongerius met VNO-NCW-voorzitter Wientjes en op de achtergrond minister van SZW Kamp onderhandelt over het pensioenakkoord dat het Nederlands pensioenstelsel ingrijpend hervormt, mort een deel van de achterban.

Kaderleden van FNV Bondgenoten, FNV Bouw en Abvakabo FNV verzetten zich volgens bronnen van het FD tégen de voorgenomen pensioendeal. Die beoogt de pensioenzékerheid afhankelijker te maken van de levensverwachting en de beleggingsresultaten van pensioenfondsen. Dat betekent méér risico en mínder zekerheid. Tegenstanders vinden dat deze risico’s niet door de deelnemers maar (mede) door de overheid gedragen moeten worden.

De pensioendeal lijkt in meerdere opzichten ‘erop of eronder’ te worden. Ten eerste voor de houdbaarheid van het Nederlandse pensioenstelsel. Maar ook voor de relatie tussen het kabinet en de kersverse minister van SZW en sociale partners, de vakbeweging in het bijzonder. En tenslotte – last but not least – tussen de vakcentrales FNV, CNV en MHP enerzijds en hun aangesloten vakbonden anderzijds.

Het laatste is het belangrijkst voor de sociaal economische organisatie van ons land. Daarin spelen de vakcentrales via STAR en SER nóg een belangrijke rol. De lengte van hun polsstok wordt echter bepaald door de (kaderleden van) de aangesloten vakbonden. Als die een pensioenakkoord onmogelijk maken, waartoe het FD-artikel lijkt te concluderen, zal de positie van de vakcentrales wankelen en valt niet uit te sluiten dat hun rol uitgespeeld is en door de grotere vakbonden, zoals FNV Bondgenoten, FNV Bouw, Abvakabo FNV, CNV Vakmensen en De Unie zal worden overgenomen.

Creatie in plaats van reactie!

14 maart 2011

In januari 2011 verscheen het Manifest Naar Nieuwe Arbeidsverhoudingen. Het manifest is een initiatief van de grootste organisaties van werkgevers en werknemers in de marktsector: AWVN,FNV Bondgenoten, CNV Vakmensen en De Unie.

Op de website van FNV Bondgenoten trof ik de volgende – heldere – samenvatting aan:

– De ontwikkeling van mensen moet centraal staan, niet alleen van vaste medewerkers, maar ook van flexwerkers en zzp’ers en van minder kansrijke groepen als Wajong’ers en WSW’ers
– Tot de noodzakelijke flexibiliteit behoort ook interne flexibiliteit, zoals zelfroosteren en meer zorg (lees: scholing) voor flexwerkers
– Meer aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen
– Sociaal innovatief werken en sociaal overleg binnen ondernemingen om een meer efficiënte bedrijfsvoering mogelijk te maken.

Op de website van FNV Bondgenoten wordt ook de – terechte – vraag gesteld (en beantwoord!) of het manifest ook een boodschap inhoudt voor het overleg met de OR? Uit het antwoord blijkt dat, hoewel het manifest zich vooral richt op cao-onderhandelingen, ook het overleg met de OR er ‘veel van zijn gading in kan vinden’.

Voeg daar het overleg aan toe tussen werkgevers, vakbeweging en klanten/opdrachtgevers over de vraag hoe alle betrokken partijen binnen de vrije markteconomie hun (maatschappelijke) verantwoordelijkheid zien en nemen. Binnenkort wordt daarover een code in de schoonmaakbranche verwacht, waarna meer branches ongetwijfeld dat (goede) voorbeeld zullen volgen.

Deze ontwikkelingen zullen vergaande gevolgen krijgen voor CAO-onderhandelingen. Het vraagt van CAO-partijen, zoals ik deze week op Twitter las: Creatie in plaats van reactie!
Mooi gezegd! Laten we gezamenlijk de daad bij het woord voegen!

Naar verantwoord marktgedrag?!

4 maart 2011

Deze week nam ik namens de werkgevers in de particuliere beveiliging deel aan de hoorzitting van de Vaste Commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer. Die wilde zich verdiepen in ontwikkelingen in de beveiliging in Nederland in een ronde tafelgesprek met vertegenwoordigers van werkgevers en vakbonden.

Een niet onbelangrijk deel van het gesprek ging over opdrachtgevers van beveiligingswerk. Saillant is daarbij dat de Rijksoverheid, waarop de Tweede Kamer toezicht houdt, een grote en belangrijke opdrachtgever is. Opdrachtgevers, zoals bijvoorbeeld de Belastingdienst, besteden beveiligingswerk aan. Veel bedrijven passen daarbij echter slechts één criterium toe: de laagste prijs. Daardoor ontstaat druk op kosten waardoor arbeidsvoorwaarden, arbeidsomstandigheden, scholing en begeleiding van werknemers onder druk kunnen komen.

In mijn rol bij het oplossen van het conflict over de CAO Schoonmaak ben ik in 2010 dezelfde problemen tegengekomen. Eén van de adviezen aan CAO-partijen was toen om in overleg met alle betrokkenen, werkgevers, werknemers en opdrachtgevers, oplossingen te zoeken. Naar verluidt zal het in de schoonmaaksector deze zomer tot afspraken leiden. Ook in de CAO-onderhandelingen voor de nieuwe postbedrijven heb ik er inmiddels mee te maken gekregen. Minister Kamp van SZW riep de sector onlangs op het voorbeeld van de schoonmaak te volgen.

Overleg tussen werkgevers, vakbonden en opdrachtgevers (waaronder de overheid!) dat tot afspraken leidt over verantwoord ‘markt’gedrag kan wellicht de nadelige gevolgen van vrije mededinging beperken en de kwaliteit van de dienstverlening verhogen. Dat is uiteindelijk in het belang van alle betrokkenen! Als de Vaste Kamercommissie van SZW daar een bijdrage aan kan leveren is de hoorzitting van afgelopen week niet voor niets geweest.