‘Heeft de vakbeweging nog toekomst?’

Die vraag stelde hoogleraar Jelle Visser recent bij zijn afscheidsseminar aan de Universiteit van Amsterdam aan collega-wetenschappers uit heel Europa. In het bijzijn van enkele kopstukken van de vakbeweging luidde het antwoord dat de wetenschappers – zonder uitzondering – niet zoveel toekomst voor de vakbeweging meer zien.

De teloorgang van de vakbeweging wordt volgens de wetenschappers deels veroorzaakt door factoren die min of meer buiten de vakbeweging zelf liggen: toename van zzp’ers, afname van de middengroep op de arbeidsmarkt, vergrijzing en ontgroening en tenslotte de afname van de werkgelegenheid in heel Europa. Dat maakt de vakbeweging getalsmatig zwakker.

Maar de wetenschappers wijzen ook op oorzaken die bij de vakbeweging zelf liggen. ‘Een beweging’, zegt Jelle Visser, ‘moet een groot verhaal hebben en dat heeft de vakbeweging niet. Het zijn clubs geworden die bestaande belangen beschermen, vooral van oudere werknemers.’ Volgens Visser is de vakbeweging historisch juist de aanjager van veranderingen, maar staan ze nu in heel Europa noodzakelijke veranderingen eerder in de weg.

Visser vindt ook dat de vakbeweging de laatste tien jaar conservatiever is geworden en vreest dat de crisis in Europa dat alleen maar zal verergeren. Daardoor verliest de vakbeweging volgens hem nog meer de interesse van jongeren. Al met al een somber beeld, waarvan de aanwezige vakbondsbestuurders volgens het verslag in NRC Handelsblad ‘schoorvoetend moesten erkennen dat de wetenschappers wel een punt hadden’.

In de praktijk van alle dag zien we zeker bevestiging van het sombere beeld dat de wetenschappers op het afscheid van Jelle Visser schetsten. Maar er zijn ook lichtpunten. Jonge vakbondsbestuurders bij vakbonden aangesloten bij FNV, CNV en De Unie, die actief op zoek zijn naar een eigentijdse rol van de vakbeweging bij het oplossen van complexe vraagstukken.

Het is te hopen dat zij voldoende ruimte krijgen en nemen. Vooral voor de vakbeweging zelf!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: