Archive for januari, 2012

24 uur voorbereiden op CAO-onderhandelingen!

27 januari 2012

Deze week begeleidde ik in een 24-uurs sessie een werkgeversdelegatie bij de voorbereiding op komende CAO-onderhandelingen. Dat laatste is niet uitzonderlijk, gegeven het feit dat deze week bekend werd dat 1,5 miljoen werknemers werkt met een reeds afgelopen CAO! Op Twitter kreeg ik de vraag iets meer over de 24-uurs sessies te vertellen. Dat doe ik graag.

De 24-uurs sessie is een compacte CAO-voorbereiding die begint met een gezamenlijke lunch op dag 1 en eindigt met een gezamenlijke lunch op dag 2. De overnachting wordt gebruikt om na het avondeten informeel met elkaar van gedachten te kunnen wisselen. Dat blijkt vaak een uitstekende bijdrage te leveren aan de teamvorming van een CAO-delegatie.

Op de eerste dag wordt veel aandacht besteed aan onderhandelen op basis van wederzijdse belangen. Dat is de kern van de Harvard Negotiation Method, die in de jaren ’80 van de vorige eeuw de standaard voor onderhandelingen werd en dat tot op de dag van vandaag eigenlijk nog steeds is. De methode wordt wel eens verduidelijkt door twee zusters die allebei dezelfde sinaasappel willen hebben. Als een van hen de sinaasappel ten einde raad in twee helften snijdt blijkt dat de ene zuster het sap en de andere zuster de schil nodig heeft. Overleg over elkaars belangen had beide zusters een hele sinaasappel opgeleverd! Aansluitend worden de belangen achter de eigen CAO-voorstellen gezocht. Door niet alleen de vraag te stellen ‘wat’ men wil, maar ook ‘waarom’ worden de belangen achter de CAO-voorstellen duidelijk(er). 

Wat de 24-uurs sessies uniek maakt is dat het programma van dag 2 begint met een bezoek van onderhandelaars van vakbonden. Zij worden uitgenodigd en krijgen volop de gelegenheid om hun visie op het bedrijf, de branche, de CAO en de komende onderhandelingen te geven. De deelnemers aan werkgeverszijde hebben de opdracht daarnaar te luisteren en de visie en belangen van vakbonden te achterhalen. Er wordt dus niet over gediscussieerd en zeker niet onderhandeld! Na de bijdrage van vakbonden gaat de werkgeversdelegatie na of de inbreng van vakbonden echt begrepen is. Dan blijkt vaak hoe moeilijk het is om echt te luisteren en de visie en belangen van de andere partij echt te begrijpen! Maar ook hoe belangrijk dat is!

Het laatste deel van dag 2 wordt gebruikt om te zoeken naar mogelijkheden om de visie en belangen van beide partijen met elkaar te verbinden. Co-creatie, zoals dat in het Manifest Naar Nieuwe Arbeidsverhoudingen wordt genoemd. De basis van Het Nieuwe Onderhandelen!

De precieze invulling van een 24-uurs sessie is maatwerk en  biedt ruimte om aandacht te besteden aan specifieke wensen. De 24-uurs sessie is inmiddels toegepast in CAO-sectoren in zowel markt- en overheidssectoren. Belangstellenden kunnen per e-mail desgewenst meer gedetailleerde informatie en referenties krijgen.

 

Advertenties

De C(I)AO kan er echt komen!

21 januari 2012

Een jaar geleden presenteerde HS Arbeidsvoorwaarden samen met a-advies en het Centrum Paritaire Dienstverlening het competentieprofiel van CAO-onderhandelaars en CAO-delegaties. Het profiel wordt regelmatig gebruikt in de voorbereiding op CAO-onderhandelingen en bij de samenstelling van CAO-delegaties.

Bij die gelegenheid hield Aukje Nauta, deeltijd hoogleraar en verbonden aan Factor Vijf, een inleiding met de prikkelende titel: ‘Zeg maar CIAO tegen de CAO!’ De strekking daarvan was dat de CAO naast collectieve afspraken meer ruimte kan geven voor individuele afspraken over arbeidsvoorwaarden. Dat vormt geen bedreiging voor de CAO, maar leidt juist tot vernieuwing en versterking van de CAO.

Het concept van de C(I)AO met een goede balans tussen collectieve en individuele afspraken over arbeidsvoorwaarden is het afgelopen jaar verder uitgewerkt in samenwerking met Factor Vijf. HS Arbeidsvoorwaarden en Factor Vijf bieden geïnteresseerde bedrijven, branches en CAO-partijen in maart gelegenheid om tijdens een tweetal CAO-diners ervan kennis te nemen en erover van gedachten te wisselen.

De medaille van een C(I)AO kent volgens mij drie kanten:

1. De manier waarop de C(I)AO tot stand komt: ‘puzzelen in plaats van touwtrekken’. CAO-partijen die vanuit een open houding op basis van vertrouwen samen met elkaar in plaats van tegenover elkaar bouwen aan de eigentijdse C(I)AO met een open oor en oog voor wensen en belangen van alle betrokkenen.

2. De ruimte voor individuele afspraken over arbeidsvoorwaarden vergroten, zonder aantasting van bestaande collectieve aanspraken. Bijvoorbeeld door ‘I-deals’, win-win-win afspraken over arbeidsvoorwaarden, die werknemers zelf met de werkgever maken en die door collega’s geaccepteerd worden, zorgvuldig in te bedden in de CAO en in de cultuur van het bedrijf of de branche. (Dat is het thema van de CAO-diners in maart.)

3. De C(I)AO digitaliseren, zodat collectieve rechten en individuele keuzes gemakkelijk en overzichtelijk samengebracht kunnen worden en werknemers inzicht hebben in de gevolgen van hun keuzes. Daarvoor zijn inmiddels voldoende uitstekende tools beschikbaar. 

Langs deze weg is de C(I)AO naar mijn overtuiging echt bereikbaar voor elke branche en elk bedrijf. In verschillende bedrijven en branches worden ook al stappen gezet. 

Kortom: De C(I)AO kan er echt komen als CAO-partijen het echt willen.

 

 

Wijst CNV-bond De Nieuwe Vakbeweging de weg?

13 januari 2012

De discussies over De Nieuwe Vakbeweging betroffen tot deze week vooral de FNV. Daar was een schisma tussen grote en kleine bonden nipt voorkomen door de afspraken die zij samen in Dalfsen maakten om de FNV om te vormen tot De Nieuwe Vakbeweging. De vraag hoe grote en kleine bonden zich in de toekomst binnen De Nieuwe Vakbeweging tot elkaar zullen gaan verhouden bleef in de eerste reacties op het akkoord van Dalfsen echter nog onbeantwoord.

Misschien is deze week het eerste duidelijke antwoord op die vraag gegeven. Niet door een van de bij de FNV aangesloten bonden, maar door Politiebond ACP, aangesloten bij het CNV. Die bond maakte bekend zich los te zullen maken van het CNV. Met als belangrijkste reden dat de bond zich als beroepsorganisatie van politiemensen niet meer thuis voelt in het CNV als brede vakcentrale. Die zou te weinig oog hebben voor de belangen van specifieke beroepen.

De ACP keert zich radicaal af van het concept van een ongedeelde vakbeweging die alle werknemers ongeacht de sector waar zij werkzaam zijn vertegenwoordigt. Dat concept mondt uit in grote brede vakbonden, waarvan FNV Bondgenoten, CNV Vakmensen en in zekere zin ook De Unie voorbeelden zijn. Een vakbond die de collectieve belangenbehartiging van alle werknemers probeert te combineren met aandacht voor specifieke beroepsgroepen.

Het ‘nee’ van de ACP tegen de brede ongedeelde vakbeweging staat niet op zichzelf. Militaire vakbond ACOM overweegt de ACP te volgen. Vakbonden van FNV en CNV voor onderwijzers, sporters, journalisten, kappers, die eveneens een specifieke beroepsgroep vertegenwoordigen, lijken de bezwaren tegen de brede ongedeelde vakbeweging te delen. Bij de vormgeving van De Nieuwe Vakbeweging zal daar dan ook terdege rekening mee gehouden moeten worden.