Archive for april, 2012

SER-advies over CAO tegen wil en dank!

20 april 2012

Deze week zorgde minister Kamp van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor ophef toen hij de SER advies vroeg over de toekomst van de CAO. Als argumenten voor de adviesaanvraag noemt Kamp de individualisering en de flexibilisering van de arbeidsmarkt. Representativiteit van vakbonden is volgens de minister ook een aspect dat in het SER-advies moet worden meegenomen.

Sociale partners reageerden als door een wesp gestoken. De FNV vindt dat de adviesaanvraag ‘op een raar moment komt’. “Het had voor ons niet gehoeven”, zegt een woordvoerder van de grootste vakcentrale. Ook werkgeversorganistie AWVN ‘ziet geen directe aanleiding voor een advies over de CAO’. Respresentativiteit vindt de AWVN geen probleem zolang de vakbonden het algemene werknemersbelang dienen.

De reacties zijn wel te begrijpen. ‘Ongevraagde diensten zijn zelden welkom’, leerde ik al van mijn moeder. Op ‘zorg’ van de minister voor ‘hun’ CAO zitten sociale partners niet te wachten. Toch is een defensieve reactie niet verstandig. De toekomst van de CAO leidt regelmatig tot kritische vragen. Bijvoorbeeld in het recente boekje Liever Lobbyen van journalist Arjan Zweers. Bovendien vindt op dit moment in vrijwel iedere CAO-sector op één of andere wijze al discussie plaats over vernieuwing van de CAO met het oog op de toekomst.

De adviesaanvraag van minister Kamp kan beter als een kans worden gezien om de positie van de CAO voor de toekomst te bepalen. Door overtuigende antwoorden te geven op vragen die terecht bij de CAO worden gesteld. Als sociale partners bereid en in staat zijn om hun eigen core-business, wat de CAO is, kritisch onder de loep te nemen verschaffen ze zichzelf juist een sterke positie in het maatschappelijk en politieke debat dat onvermijdelijk zal volgen.

Advertenties

Workshop Puzzelend CAO-onderhandelen!

20 april 2012

Afgelopen jaren heb ik samen met Wilco Brinkman, werkzaam bij a-advies, voor het NCSI, het Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie, dat helaas per 1 april 2012 is beëindigd, drie keer een zogeheten Wasstraat CAO’s begeleid. Aan de Wasstraat CAO’s deden partijen bij bedrijfstak- en ondernemings-CAO’s mee die op een andere manier met elkaar wilden onderhandelen: samen met elkaar in plaats van tegenover elkaar.

Om CAO-partijen daarbij op weg te helpen hebben we een methode ontwikkeld, waarbij CAO-partijen niet langer als touwtrekkers, maar meer als puzzelaars te werk gaan. Traditionele CAO-onderhandelingen starten met het uitwisselen van voorstellenbrieven. De focus blijft in zulke onderhandelingen vaak gericht op het realiseren van de eigen voorstellen en het voorkomen van (sommige) voorstellen van de andere partij. Dat leidt niet zelden tot een vorm van onderhandelen die het best met touwtrekken te vergelijken is. De winst van de ene partij is het verlies van de andere partij. Het meest optimale resultaat voor beide CAO-partijen is meestal een compromis waarmee geen van beide partijen echt tevreden is.

In de Wasstraat CAO’s gingen we op een andere manier te werk. We vroegen beide partijen hun voorstellen op bouwstenen te schrijven. Vervolgens vroegen we partijen om met behulp van zoveel mogelijk bouwstenen samen aan de CAO te bouwen. Deze vorm van onderhandelen kan het best met puzzelen vergeleken worden. Partijen werken samen aan het resultaat en de bijdrage van de ene partij brengt ook de andere partij dichter bij dat resultaat. Dat nodigt die partij uit om ook aan het resultaat bij te dragen. Het optimale resultaat van deze manier van onderhandelen bleek steeds consensus op basis van de belangen van beide partijen.

Met de ervaringen die we in de Wasstraat CAO’s hebben opgedaan, hebben we de Workshop Puzzelend CAO-onderhandelen ontwikkeld. De workshop is bestemd voor CAO-onderhandelaars van vakbonden en werkgevers(organisaties). Heb je belangstelling voor deze workshop? Laat het me per e-mail weten. Je ontvangt dan informatie over het programma en de kosten van de workshop. Datum en locatie voor de workshop bepalen we in overleg met de deelnemers.

 

Meestribbelende CAO-partijen!

12 april 2012

Afgelopen week deed ik mee aan het Lerend Netwerk Anders Werken, georganiseerd door Factor Vijf, waarmee ik onlangs twee CAO-diners over CAO en I-deal organiseerde. Daaraan doen opvallend veel vertegenwoordigers mee van bedrijven met een eigentijdse CAO, zoals ING Verzekeringen, Movares, ABNAMRO, Rabobank. 

Een van de sprekers was Jaap Peters, schrijver van het bekende boek Intensieve Menshouderij en Het Rijnlands Boekje. Hij introduceerde het begrip meestribbelen. Het tegenovergestelde van tegenstribbelen. Tegenstribbelen past, volgens Peters, bij een cultuur waarin pas wordt meegewerkt aan verandering en vernieuwing als het nut daarvan is bewezen. Meestribbelen past daarentegen bij een cultuur waarin mensen meedoen aan verandering en vernieuwing om vervolgens te bezien wat dat oplevert.

In gesprekken met vertegenwoordigers van bedrijven waar werkgevers en vakbonden werken aan vernieuwing van de CAO herken ik vaak veel meer meestribbelen dan tegenstribbelen. De bereidheid tot meestribbelen zou wel eens de belangrijkste voorwaarde kunnen zijn om CAO-vernieuwing te doen slagen. Elke CAO-vernieuwing die ik ken is het gevolg van vernieuwende arbeidsverhoudingen. CAO-partijen die niet langer tegenover elkaar, maar samen met elkaar vorm en inhoud proberen te geven aan de nieuwe CAO. Gebruik makend van input van medewerkers en leidinggevenden uit alle lagen van de organisatie. Zonder vooraf precies te weten waartoe dat zal leiden.

CAO-vernieuwing vraagt om lef. Lef om oude, beproefde gewoonten los te laten. Lef om het risico te nemen dat het nieuwe niet in alle opzichten brengt wat er van wordt verwacht. Lef om zich kwetsbaar op te stellen, naar elkaar en naar de eigen achterban. Meestribbelen, veranderen zonder vooraf te weten waartoe dat precies leidt, getuigt van leiderschap. Dat is precies wat CAO-partijen nodig hebben om verandering en vernieuwing in gang te zetten.