Archive for februari, 2013

Mag de CAO vakbondsleden bevoordelen?

23 februari 2013

Deze week ontstond commotie over een bericht in het Algemeen Dagblad dat leden van FNV Bondgenoten en De Unie met een extra dag en € 1000 voor studie bevoordeeld worden boven andere werknemers in CAO-afspraken met twee bedrijven. ‘Vakbondslid voorgetrokken’ kopte het AD, die de afspraken ‘een absolute doorbraak in de vernieuwing van de vakbeweging’ en ‘het doorbreken van een taboe op de arbeidsmarkt’ noemt. Toe maar…

Op Twitter en Facebook oordelen de bewuste vakbonden zelf veel genuanceerder door er op te wijzen dat afspraken over extra dagen of geld voor scholing van vakbondsleden veel vaker in sociale plannen worden gemaakt. Ook CNV-voorzitter Jaap Smit zegt op BNR-radio ‘er niets verkeerds in te zien als vakbonden zulke voordelen voor hun leden afspreken met werkgevers’. Die reageerden overigens minder positief. Werkgeversvereniging AWVN wijst zelfs op een expliciet verbod op zulke voordelen voor vakbondsleden in CAO’s waarvoor de AWVN-vakbondsbijdrage geldt. Dat is een financiële bijdrage van zo’n € 20 per werknemer voor vakbonden die bij de CAO zijn betrokken, bedoeld om hun inspanningen voor ongeorganiseerde werknemers te compenseren.

Zelf werd ik op Twitter door voorzitter Corrie van Brenk van Abvakabo FNV fijntjes herinnerd aan CAO-afspraken, waarin voordelen voor leden van vakbonden, zoals het recht om gratis een beroep op de CAO-geschillencommissie te doen, die ik in het verleden met haar maakte… Dat waren gelukkig CAO’s zonder afspraken over de AWVN-werkgeversbijdrage, want dat die het maken van zulke afspraken expliciet verbiedt wist ik niet (en met mij vele anderen ook niet).

De discussie in de afgelopen week heeft in elk geval duidelijk gemaakt dat, afgezien van het verbod in de AWVN-regeling, voordelige CAO-afspraken voor vakbondsleden tot op zekere hoogte juridisch zijn toegestaan. Tenzij de voordelen zo groot worden dat ongeorganiseerde werknemers zich min of meer gedwongen voelen om die reden lid van een vakbond te worden. Dat zou de CAO-voordelen juridisch in strijd kunnen brengen met de vrijheid van vakvereniging. Daar wringt precies de schoen. Vakbonden willen hun leden bevoordelen om het financieel voordeel van ongeorganiseerden die geen contributie betalen te compenseren. Ik vind dat heel begrijpelijk. Maar als er juridische bezwaren ontstaan zodra dat zoden aan de dijk zet, lijkt de weg van CAO-voordelen al snel dood te lopen. Misschien is de AWVN-regeling tegen die achtergrond dan toch een redelijk alternatief.

Advertenties

Kabinet blijf bij je leest!

16 februari 2013

Trouwe lezers van CAOpinie© van de week kunnen zich deze kop misschien nog herinneren. Op 10 november 2012 schreef ik er CAOpinie© van de week over. Aanleiding was toen de uitspraak van minister Bussemaker dat niet functionerende leraren ontslagen moesten worden. Ik vond dat de pas aangetreden minister zich daarmee begaf op een terrein dat niet het hare is: dat van de CAO en van sociale partners. En dat dat zo moet blijven!

Maandagochtend werd ik wakker met het bericht op de radio dat minister Dijsselbloem van Financiën vindt dat de arbeidsvoorwaarden van medewerkers van banken over de hele linie verlaagd moeten worden. Even later werd ik gebeld door de redactie van dagblad Trouw met de vraag wat ik als CAO-adviseur van de uitspraak van de minister vind. Mijn reactie werd door de journaliste in Trouw bondig samengevat: “Dijsselbloem mag best een opvatting hebben, maar het gaat niet aan dat hij werkgevers en -nemers de les leest. De minister van financiën gaat niet over de cao.”

Waarom heeft een minister die een belangrijk deel van de salarissen, zowel in het onderwijs, als inmiddels in de bankensector betaalt eigenlijk niets te zeggen over de hoogte daarvan? Omdat we in Nederland vrije loonvorming kennen in vrije onderhandelingen tussen werkgevers en vakbonden. Dat is een groot goed dat niet voor niets door internationale ILO-verdragen beschermd wordt! Het maakt het mogelijk dat de loonvorming decentraal in sectoren en bedrijven tot stand komt en afgestemd kan worden op de sociaal-economische mogelijkheden.

Wanneer het kabinet invloed kan uitoefenen op de loonvorming zal dat de differentiatie van afspraken over arbeidsvoorwaarden onvermijdelijk verminderen. Beleidsmatige overwegingen zullen leiden tot bodems en plafonds in salariëring en tot uniforme arbeidsvoorwaarden. Het pleidooi om kortingen op hypotheekrentes van bankmedewerkers af te schaffen, omdat andere Nederlanders dat voordeel ook niet genieten, spreekt voor zich! (Moeten medewerkers van het staatsbedrijf Nederlandse Spoorwegen hun vrij vervoer inleveren?) Dat is overigens precies wat het kabinet niet wil. In het Regeerakkoord is de nullijn voor de lonen in de collectieve sectoren juist vervangen door een loonsombenadering, die een verschillende invulling in verschillende overheidssectoren mogelijk maakt. Dat lijkt me een betere benadering van het kabinet dan op de stoel van CAO-partijen in het onderwijs en de bankensector te gaan zitten.

Uitdaging voor De Nieuwe Polder!

8 februari 2013

Deze week bezocht ik de slotconferentie van het project Sterk in je werk! Dat is een project voor de sector kunsteducatie gericht op het versterken van de inzetbaarheid van medewerkers en het stimuleren van ondernemerschap, netwerkvorming en scholing. Een ambitieus project in een sector die zwaar door bezuinigingen op kunst en cultuur wordt getroffen. Key-note spreker was de Vlaamse Belg Koen Gonnissen. Gonnissen coachte toptennissers en tennissters zoals Kim Clijsters en past zijn kennis en ervaring nu toe op ontwikkelingen in het bedrijfsleven.

In het tempo van een topsporter schetste Gonnissen de stijl van leidinggeven die bedrijven nodig hebben om te overleven. Hadden ze tot het begin van de 20e eeuw genoeg aan expertise op hun vakgebied, de industriële revolutie bracht de behoefte aan managers met zich mee, die organisatie, controle en evaluatie toevoegden. In de tweede helft van de vorige eeuw konden bedrijven niet meer met managers volstaan, maar hadden ze leiders nodig die op basis van visie, lef en moed anderen kunnen inspireren. Rond de eeuwwisseling wekt de erkenning van het belang van emotionele intelligentie de behoefte aan coaching op. Coaching helpt medewerkers het beste in zichzelf naar boven te halen door ze als ‘advocaat van de engel’ datgene te zeggen ‘wat ze liever niet willen horen’.

De crisis maakt volgens Gonnissen dat expertise, management, leiderschap en coaching niet meer volstaan. Bedrijven hebben bovenal bruggenbouwers nodig om de crisis te overleven. Bruggenbouwers excelleren in samenwerking en lobby. Dát is volgens Gonnissen nodig om het antwoord te kunnen geven op de noodzaak van permanente veranderingen, diversiteit, ethisch leiderschap, netwerken, technologische ontwikkeling en de veranderende economische realiteit.

Als Gonnissen gelijk heeft gloort er hoop voor het Nederlandse Poldermodel! Bruggen bouwen, samenwerken en lobbyen vormen daarvan immers het hart! Maar als ik Gonnissen goed begrijp vereist de huidige crisis waarin we verkeren dat we naast in plaats van tegenover elkaar staan. Daarin kunnen werkgevers(organisaties) en vakbonden vóórop gaan. Door samen te werken aan vernieuwing van de arbeidsmarkt, aan flexibiliteit en zeggenschap van werktijd en vrije tijd en aan duurzaamheid en inzetbaarheid. Een mooie uitdaging voor De Nieuwe Polder!

Crisis vraagt om een andere CAO!

1 februari 2013

‘Het CAO-overleg van het komende jaar moet nadrukkelijk in het teken staan van het beperken van de gevolgen van de crisis. Aan de ene kant betekent dat aandacht voor versterking van de concurrentiepositie van bedrijven, aan de andere kant voor het beperken van koopkrachtverlies van werknemers.’ Dat schrijft de grootste werkgeversvereniging van Nederland AWVN in zijn nota voor het CAO-overleg van het komende jaar.
(Bron: http://www.hrpraktijk.nl)

In de CAO Motorvoertuigenbedrijf en Tweewielerbedrijf, waarover deze week overeenstemming werd bereikt, wordt daadwerkelijk rekening gehouden met de gevolgen van de crisis én met de koopkracht van werknemers! Vanwege de hevigheid van de crisis op dit moment begint de CAO, die een looptijd heeft van 25 maanden, met een periode waarin geen loonsverhogingen zijn afgesproken. Daarna volgens twee structurele loonsverhogingen en twee eenmalige uitkeringen. De eenmalige uitkeringen kunnen na overleg geheel of gedeeltelijk worden omgezet in in te plannen werkgelegenheidsdagen, die gebruikt kunnen worden om de crisis het hoofd te bieden. Daarnaast hebben CAO-partijen met elkaar afspraken gemaakt over werkgelegenheid, scholing, vitaliteit en duurzame inzetbaarheid.

In 2013 lopen 450 CAO’s af. Daarnaast moeten nog eens 150 CAO’s uit 2012 worden vernieuwd. Volgens de AWVN gaat het in onderhandelingen over deze CAO’s niet meer over het verdelen van welvaart, loonsverhogingen, korter werken en extra voorzieningen, maar over minder, flexibeler en langer werken. De AWVN ziet desondanks mogelijkheden om koopkrachtverlies te beperken door werknemers meer zeggenschap te geven over de keuze voor bijvoorbeeld geld of vrije tijd. De AWVN bepleit daarom meer keuzebudgetten in CAO’s.

HS Arbeidsvoorwaarden werkt met partners aan de CAO van (N)U. Dat is een eigentijdse CAO (van NU) met veel keuzevrijheid voor individuele werknemers (van U). De CAO van (N)U komt tot stand in dialoog tussen werkgevers(organisaties) en vakbonden en op basis van co-creatie met de gebruikers van de CAO. Samen met elkaar (puzzelend onderhandelen) in plaats van tegenover elkaar (touwtrekkend onderhandelen). De professionals achter de CAO van (N)U zijn deskundig op het gebied van arbeidsverhoudingen, onderhandelingen, HRM-beleid en arbeidsvoorwaarden, ICT-toepassingen (budgetten), pensioen en communicatie en hebben veel ervaring bij werkgevers(organisaties) en vakbonden. Voor meer informatie: caovanu@hs-a.eu.

Ik denk dat de CAO van (N)U niet alleen het antwoord is op de huidige crisis, maar ook de CAO van de Toekomst zal blijken te zijn!