Archive for december, 2013

CNV let op u saeck!

14 december 2013

Op 1 januari 2014 wordt CNV-voorzitter Jaap Smit Commissaris van de Koning in Zuid-Holland. Hij is dan 3,5 jaar voorzitter van de Christelijke Vakcentrale geweest. Hij laat het CNV achter op een cruciaal moment. Onder zijn leiding zag het CNV de bonden van politie en militairen de eigen gelederen verlaten, besloot het CNV – opnieuw – niet met de FNV in Beweging mee te doen en werd de intentie uitgesproken om een federatie te vormen met Vakbond De Unie. Ontwikkelingen en keuzes die zowel een revival als het einde van de christelijke vakbeweging kunnen inluiden. Geen goed moment om zonder voorman verder te moeten.

Jaap Smit heeft onmiskenbaar een eigen geluid in de polder laten horen. In toespraken, blogs en op de sociale media zocht en vond hij eigen en eigentijdse antwoorden op de vraagstukken waarvoor de vakbeweging zich geplaatst ziet. Daarbij schroomde hij niet om af te wijken van platgetreden paden, op zoek naar nieuwe wegen. Zijn oproep, ook aan werknemers, om meer eigen verantwoordelijkheid te nemen werd alom opgemerkt en gewaardeerd. Maar hij bleef daarbij toch de dominee van weleer, die na zijn zondagse preek maar af moet wachten of de goegemeente daadwerkelijk de daad bij het woord zal voegen.

De bij het CNV aangesloten vakbonden doen met relatief beperkte middelen hun uiterste best om de belangen van hun leden optimaal te behartigen. Dat verdient veel waardering. Maar ze slagen er te weinig in om op basis van eigen visie en beleid een in het oog springend verschil te maken. En toch is dat de enige manier waarop het CNV het eigen voortbestaan zal kunnen waarborgen. Dat geldt niet minder voor de mogelijke combinatie van CNV en De Unie in de beoogde federatie CNV UOV. Dat vraagt opnieuw om leiderschap van een voorman die daaraan op overtuigende wijze leiding, gezicht en geluid kan geven.

Het CNV waar ik in 1976, kort na de beslissing om niet mee te doen aan de FNV, mijn loopbaan begon heeft een rijke traditie. ‘Sterck end’ daer is raet en daet van outs altyt geweest’, zoals het lied waaraan de titel is ontleend het verwoordt. Er zal dan wel snel en adequaat moeten worden voorzien in de leegte die Jaap Smit achterlaat. Met iemand die op de basis die hij heeft gelegd een vitale organisatie van eigentijds vakbondswerk opbouwt.

Jaap, het ga jou goed in Den Haag. Adieu!

Advertenties

Democracy for or by the people?

6 december 2013

Deze week werd bij de SER in Den Haag een onderzoeksrapport gepresenteerd over Toezicht op het naleven van CAO-afspraken. Het onderzoek is uitgevoerd door collega’s van het bureau a-advies en mede gefinancierd door het ministerie van SZW. Het onderzoek omvat 7 sectoren: uitzendbureaus, taxibedrijven, bouw, particuliere beveiliging, beroepsgoederenvervoer, metaal & techniek en schoonmaak & glazenwassers. Elke sector heeft – zo blijkt – het toezicht op de handhaving van CAO-afspraken op eigen wijze geregeld. Het onderzoek concludeert dan ook dat ‘er niet één beste manier is om het toezicht te organiseren’.

In de bespreking van het onderzoek klonk – van de kant van het ministerie van SZW – de roep door om het toezicht te centraliseren in een instituut dat alle CAO-sectoren omvat. Die oproep vond bij vertegenwoordigers van CAO-sectoren geen weerklank. Zij geven er de voorkeur aan om per CAO afspraken over handhaving te maken die passen bij de eigen CAO-sector. Dat lijkt ook beter aan te sluiten bij de verantwoordelijkheid die de Wet op de CAO legt bij de partijen die de CAO afsluiten. Artikel 8 van deze wet verplicht hen de naleving van gemaakte CAO-afspraken ‘in de mate als de goede trouw meebrengt’ te bevorderen!

In zijn reflectie op het onderzoek benadrukte professor Marc van der Meer dat toezicht op het naleven van CAO-afspraken niet de enige (en misschien ook niet de beste) manier is om naleving van CAO’s door werkgevers en werknemers te bevorderen. Naleving kan ook worden bevorderd door werkgevers en werknemers op wie de CAO van toepassing is beter bij het tot stand komen van CAO’s te betrekken. Beogen we in CAO-onderhandelingen ‘democracy for the people’ of ‘democracy by the people’, vroeg hij zich af. Die vraag raakt de kern: komt de CAO ‘voor en zonder’ of ‘door en met’ de werkgevers en werknemers die eronder vallen tot stand?