Archive for februari, 2014

Crisis maakt(e) CAO’s creatief!

21 februari 2014

Deze week sprak ik met een journalist over ontwikkelingen op het terrein van CAO en arbeidsvoorwaarden. Hij vroeg naar het effect van de crisis op onderhandelingen over CAO’s. Een interessante vraag, waarop het antwoord voor de hand lijkt te liggen. Immers, de crisis maakt dat de financiële ruimte voor CAO-verbeteringen in veel sectoren beperkt is. Hoewel de gemiddelde CAO-loon(kosten)ontwikkeling, zeker in industriële sectoren, enigszins in de buurt van de inflatie bleef, kregen veel sectoren, zeker in publieke sectoren, met de 0-lijn te maken.

Maar daarmee is nog niet alles gezegd. De crisis maakt CAO-onderhandelaars ook creatief! In verschillende CAO’s zijn de afgelopen jaren individuele keuzemogelijkheden voor werknemers sterk toegenomen. CAO’s in de zakelijke en financiële dienstverlening, maar ook in industriële sectoren en in de zorg laten werknemers zélf beslissen over de besteding van budgetten in geld en tijd. Budgetten die collectief worden afgesproken, maar individueel kunnen worden besteed.

Een ander voorbeeld van CAO-creativiteit is de afspraak dat CAO-loonstijging door werkgevers die zwaar door de crisis worden getroffen gedeeltelijk mag worden omgezet in vrije dagen die gebruikt kunnen worden om leegloop te bestrijden. Ook werden afspraken gemaakt om toeslagen voor bijvoorbeeld overwerk gedeeltelijk op te sparen voor vrije tijd die met dat doel kan worden opgenomen. Een zeer opvallend voorbeeld van (noodzakelijke) CAO-creativiteit is dat de loonruimte wordt opgespaard in een investeringsfonds en pas wordt uitbetaald, zo mogelijk met een bonus, als het met het bedrijf weer beter gaat.

Het einde van de crisis lijkt in zicht. Gelukkig! Maar het is te hopen dat daarmee geen einde komt aan de creativiteit van CAO-onderhandelaars. Die blijft ook na de crisis nodig. Ruimte om collectieve afspraken op het niveau van bedrijven, afdelingen en zelfs individuele medewerkers op maat vorm te geven moet daar deel van uit blijven maken.

Advertenties

Samen of ieder voor zich?

14 februari 2014

Donderdag werd op initiatief van FNV Horeca in de Glazen Ruimte in Maarssen de HorecaTop ‘Samen of ieder voor zich?’ gehouden. HS Arbeidsvoorwaarden en Atriumgroep verzorgden de organisatie. Ruim 100 werkgevers en werknemers uit de horeca voerden met elkaar een dialoog over flexibilisering, arbeidsverhoudingen, arbeidsmarkt, opleiding&loopbaan en over de toekomst van de CAO. De belangrijkste resultaten werden door dagvoorzitter Inge Diepman in een slotmanifest gepresenteerd.  

De dialoogsessies werden voorafgegaan door inleidingen van AWVN-directeur Harry van de Kraats over het belang van volwassen arbeidsverhoudingen en van dialoog-expert Cristel van de Ven over de kracht van dialoog. Van de Kraats schetste de uitdagingen die op bedrijven afkomen en benadrukte de gezamenlijke verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers voor innovatieve oplossingen. ‘Kijk verder vooruit dan vandaag en morgen en verbreedt de onderwerpen op de overlegagenda’. Van de Ven liet met aansprekende voorbeelden zien hoe ook in arbeidsverhoudingen in dialoog veel meer bereikt kan worden dan in discussies en debatten. ‘Dan wil je ván de ander winnen, in dialoog wil je mét de ander winnen!’

De daarop volgende dialoogcarrousel leverde vervolgens een manifest op met de Top 5 van de vele aanbevelingen die de 25(!) dialoogsessies opleverden:

1. Samen verantwoordelijk voor flexibele, allround inzetbare medewerkers

2. Verbeter de verbinding tussen werkvloer en sectorniveau 

3. Samen naar innovatieve oplossingen voor regionale arbeidsmobiliteit 

4. Maak een meerjarenstrategie voor in-, door- en uitstroom 

5. De CAO: samen verder maar wel anders.

De Top 5 zal samen met deelnemers aan de HorecaTop worden uitgewerkt, waarbij gebruik zal worden gemaakt van alle overige aanbevelingen uit de dialoogsessies.

Vernieuw CAO’s op inhoud én proces!

6 februari 2014

In veel CAO-onderhandelingen staat vernieuwing van de CAO op de agenda. Daarbij gaat het vaak om meer individuele keuzevrijheid en keuzemogelijkheden, budgetten in geld en tijd in plaats van allerlei aparte toeslagen, vergoedingen en vrije dagen, zeggenschap over werk- en rusttijden en een betere afstemming van de inzet van medewerkers op de wensen van klanten. Ook duurzame inzetbaarheid scoort hoog op de CAO-vernieuwingsagenda’s. 

Natuurlijk horen deze thema’s stuk voor stuk aan de orde te komen. Moderne technologie biedt veel mogelijkheden om binnen bepaalde collectieve kaders veel meer dan vroeger rekening te houden met individuele wensen. Toch zijn er ook nog medewerkers die niet zitten te wachten op allerlei individuele keuzes. Gelukkig bieden de beschikbare systemen voor hen ook vaak de mogelijkheid om door middel van een default-instelling voorlopig alles bij het oude te laten. 

Maar inhoudelijke vernieuwing van CAO’s vraagt óók om vernieuwing van het CAO-proces. Versterking van de invloed van individuele medewerkers op de uitkomst van CAO-onderhandelingen vereist meer betrokkenheid die door middel van co-creatie bereikt kan worden. Dat vraagt een gezamenlijke aanpak van CAO-partijen, die daardoor niet meer tegenover elkaar, maar naast elkaar staan. En last but not least: vanuit gezamenlijke visie! 

CAO van (N)U is een concept voor CAO-vernieuwing dat beide omvat: vernieuwing van proces én inhoud van de CAO. CAO-partijen kunnen er gemakkelijk kennis mee maken door de CAO van (N)U-scan uit te voeren. Die geeft antwoord op de vraag hoe de vernieuwing van de eigen CAO zich verhoudt tot die van andere CAO’s. De CAO van (N)U-scan is te vinden op de website.