Archive for december, 2014

Gij zult duurzaam inzetbaar zijn!

13 december 2014

Afgelopen week begeleidde ik een workshop Duurzame Inzetbaarheid voor HR-mensen. Zelf heb ik een wat ambivalente houding tegenover dit onderwerp. Volgens mij is duurzame inzetbaarheid vooral een ander woord voor personeelsbeleid. De essentie van duurzame inzetbaarheid is dat medewerkers in staat zijn hun huidige en toekomstige functies goed te vervullen. Dat is toch een belangrijke opdracht van afdeling P&O of HR? Het is van groot belang voor de organisatie dat medewerkers hun werk goed (kunnen) doen.

Maar misschien is duurzame inzetbaarheid toch wel meer. In de discussie staan de medewerker en zijn eigen verantwoordelijkheid vaak centraal. Van hem verwachten we dat hij zich aanpast aan veranderingen op de arbeidsmarkt, in de maatschappij, bij de werkgever en in zijn persoonlijk situatie. Alleen dan kan hij actief blijven op de arbeidsmarkt. ‘Gij zult duurzaam inzetbaar zijn’, is het gebod. In de workshop stelden we vast dat er nogal wat wordt gevraagd van medewerkers. Hoe is het eigenlijk mogelijk dat een werknemer goed inzicht heeft in alle veranderingen en daar vervolgens ook nog goed op weet te anticiperen? Het is bijna een onmogelijke eis.

Voor het vereiste inzicht zullen werkgever en medewerker met elkaar in gesprek moeten gaan. De werkgever vertelt met welke veranderingen hij te maken heeft en wat dat betekent voor de medewerker. De medewerker doet hetzelfde vanuit zijn perspectief. Dit klinkt als een heel erg open deur. Toch zie ik heel vaak dat in de praktijk maar beperkt gebeurt. Al snel wordt er naar een instrument gegrepen (‘misschien is deze opleiding iets voor jou’) zonder dat er goed is nagedacht en gesproken over wat echt nodig is.

Kan je hier in een CAO iets mee? Beperkt denk ik. Een goed gesprek regel je niet met een CAO-artikel. Of moet je in de CAO juist minder regelen, zodat de noodzaak om het gesprek te voeren groter wordt? Minder afspraken over scholing, opleiding, pensioen en gezondheid. In plaats daarvan een bedrag beschikbaar stellen dat in onderling overleg aan duurzame inzetbaarheid moet worden besteed. Zeker niet het ei van Columbus maar misschien wel een stapje op weg naar de invulling van duurzame inzetbaarheid op basis van een inzicht in veranderingen die werkgever en medewerker raken.

Advertenties

Luisteren, begrijpen, vertrouwen

13 december 2014

Deze week voerde ik een gesprek met een journalist over CAO-vernieuwing. Hij vroeg aan mij of de CAO-onderhandelingen anders verlopen dan voorgaande jaren? Ik geloof het wel. Dat komt niet doordat veel CAO-onderhandelingen stagneren en er al lange tijd een achterstand is in het aantal afgesloten CAO’s. Maar anders dan voorgaande jaren lijken steeds meer sectoren aan het uitblijven van overeenstemming de conclusie te verbinden dat er dan maar geen CAO meer moet worden afgesloten. De horeca ging daarin voorop. Maar het voorbeeld lijkt gevolgd te worden door de mode- en sportdetailhandel, supermarkten en woondiensten en wellicht grote CAO-sectoren, zoals de ziekenhuizen en de bouw. Ook bij de overheid is de CAO Rijk al meer dan 1000 dagen verlopen en verwachten betrokken partijen daarin niet snel verandering.

In veel van deze sectoren speelt de wens tot CAO-vernieuwing een rol. Zowel werkgevers als vakbonden lijken te redeneren: als de CAO niet vernieuwd kan worden zoals wij dat wensen kan er maar beter geen CAO tot stand komen. Die houding kan gemakkelijk tot een prisoners-dilemma leiden. Ervaringen in sectoren die succesvol aan vernieuwing van de CAO werken leren dat CAO-vernieuwing slaagt als CAO-partijen niet langer tegenover elkaar, maar er samen met elkaar verantwoordelijkheid voor nemen. Begin september verzorgde ik samen met mijn toen kersverse partner Wilco Brinkman een startbijeenkomst voor de onderhandelingen over een grote ondernemings-CAO, waarbij de standpunten van CAO-partijen ver uit elkaar lagen. Als thema voor de startbijeenkomst kozen we voor luisteren, begrijpen, vertrouwen. Wie oprecht naar de ander luistert krijgt meer begrip voor de ander wat de basis is voor meer vertrouwen in én van de ander. Deze week hoorden we dat deze CAO-partijen een onderhandelaarsakkoord hadden bereikt! Luisteren, begrijpen, vertrouwen is waarschijnlijk de beste basis voor succesvolle onderhandelingen, ook over de vernieuwing van CAO’s.