Staken of niet staken?

Kan de vakbeweging het stakingswapen missen? Dat was de afgelopen week de vraag naar aanleiding van de uitspraak van voorzitter Reinier Castelein van vakbond De Unie dat zijn bond niet meer staakt. FNV en CNV vinden van niet. Wat bezielt De Unie om als enige vakbond afstand te doen van het stakingsmiddel?

Er zijn twee redenen die in aanmerking komen als verklaring. De eerste reden is dat onderhandelingen over 150 cao’s in een impasse verkeren. De wijze waarop deze onderhandelingen worden gevoerd is vaak traditioneel. Vakbonden leggen als vragende partij hun eisen op tafel, die de werkgevers moeten inwilligen. Als die daar onvoldoende toe bereid zijn leggen zij op enig moment een eenzijdig eindbod op tafel. Vakbonden moeten dan kiezen of delen: leggen ze zich neer bij het dictaat van de werkgevers of gaan ze staken. Als er geen keuze wordt gemaakt ontstaat een impasse die lang kan duren. De beslissing van De Unie om niet meer te staken is een oproep om onderhandelingen over cao’s op een andere leest te schoeien. In plaats van vragende vakbonden en al dan niet (toe)gevende werkgevers gaan zij met elkaar in dialoog – Castelein noemt dat ‘het goede gesprek’ – waarbij beide partijen een belang bij een positief resultaat hebben. Voor vakbonden zal dat meestal verbetering van arbeidsvoorwaarden zijn. Voor werkgevers kan dat verbetering van productiviteit zijn door de inzetbaarheid van werknemers te vergroten en hun scholingsniveau te verhogen.

Dat sluit aan bij de arbeidsvoorwaardennota die de werkgeversorganisaties VNO-NCW, MKB Nederland en AWVN vorige week publiceerden. Daarin nodigen zij de vakbeweging uit om afspraken te maken over vernieuwing van cao’s. Ze verbinden daaraan echter het dreigement dat ze die vernieuwing zo nodig zonder de vakbeweging zullen realiseren. Dat is mogelijk de tweede reden voor de opmerkelijke stap van De Unie. Door afstand te doen van het stakingsmiddel geeft De Unie aan te allen tijde beschikbaar te blijven voor overleg met de werkgevers. En zolang er nog één gesprekspartner aan de cao-tafel zit kunnen werkgevers moeilijk(er) op zoek naar andere manieren om de door hen gewenste vernieuwing van cao’s te realiseren. De Wet op de Cao sluit zelfs niet uit dat in zo’n situatie met alleen De Unie een rechtsgeldige cao wordt afgesloten. Of het zo ver komt zal moeten blijken. Het is ook zeer de vraag of het wel wenselijk is. Cao’s met alleen De Unie hebben in het verleden in de horeca, mode en sport en kinderopvang voor veel onrust gezorgd. Maar de ogenschijnlijk onbezonnen uitspraak van de voorzitter van De Unie kan dan wel eens een doordachte strategische zet blijken te zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers op de volgende wijze: