Archive for februari, 2015

‘CAO basis Nederlandse economie’!

27 februari 2015

‘De CAO is de basis van de Nederlandse economie’. Dat antwoord werd door de meeste van de 4950 werkgevers die de poll van De Financiële Telegraaf over de toekomst van de CAO invulden gegeven. Alle andere antwoorden scoorden lager:
– CAO’s moeten flexibeler worden: 27%
– het einde van de CAO dreigt: 12%
– werkgevers en werknemers kunnen arbeidsvoorwaarden zonder CAO regelen: 16%.

Een mooie score dat het gelijk bevestigt van de stelling van CAOpinie© van vorige week: De CAO verdwijnt niét!, waarop we veel positieve reacties kregen. Maar de bovenstaande cijfers laten ook zien dat CAO’s moeten veranderen. Meer dan de helft van de deelnemers ziet voor een ongewijzigde CAO immers géén toekomst. Nu wordt de stelling dat CAO’s met hun tijd mee moeten gaan door CAO-partijen maar zelden bestreden. De vraag is vooral hóe CAO’s met hun tijd mee moeten gaan. Daar beginnen de opvattingen tussen werkgevers en vakbonden uit elkaar te lopen. Werkgevers willen meer mogelijkheden voor maatwerk in bedrijven. Dat vereist ruimte in CAO’s om per bedrijf CAO-afspraken in te vullen en uit te werken. Vakbonden vrezen echter – terecht of ten onrechte – dat de zeggenschap van werknemers in bedrijven onvoldoende is gewaarborgd, waardoor werkgevers naar believen van de CAO zouden kunnen afwijken. Dat dilemma zal moeten worden opgelost om CAO-vernieuwing op grote schaal mogelijk te maken. Lukt dat niet dan zal de CAO in steeds meer sectoren ter discussie worden gesteld, ondanks dat de meeste werknemers én werkgevers de CAO het liefst willen behouden!

Advertenties

De CAO verdwijnt niét!

20 februari 2015

‘De CAO verdwijnt, werknemers vogelvrij verklaard’, kopte de Telegraaf deze week. VNO-NCW voorzitter Hans de Boer deed er nog een schepje bovenop door er op te wijzen dat de horeca, waar al meer dan een jaar geen CAO is, prima functioneert. Dus waarom zouden werkgevers nog een CAO afsluiten, lijkt de onuitgesproken vraag?

Onze ervaring is dat de meeste werkgevers die wij spreken (ook in de horeca!) wel degelijk het nut van een CAO inzien. Alleen niet meer van een CAO waarvan inhoud en structuur de afgelopen 20 jaar niet of nauwelijks zijn veranderd. CAO’s die nog niet uitgaan van volwassen arbeidsverhoudingen en geen ruimte geven aan de ontwikkeling daarvan. Dat dit langzamerhand gaat knellen, zeker met steeds meer zelfstandige professionals die veel zelf willen regelen, is duidelijk.

Maar het einde van de CAO zal het niet betekenen, mits de CAO mee verandert met de arbeidsverhouding tussen werkgever en werknemer. Die verandert voortdurend door ontwikkelingen in de maatschappij. Veel werknemers willen en krijgen meer verantwoordelijkheid voor hun ontwikkeling in het werk en vak, nu en in de toekomst. Werkgevers vinden dat ook belangrijk en kunnen dat stimuleren en faciliteren. Het biedt mogelijkheden om de organisatie aan te passen aan de steeds sneller veranderende omgeving. Daar horen nieuwe verhoudingen tussen werkgever en werknemer bij. De CAO kan dat op een eigentijdse wijze regelen.

Hoe gaat de nieuwe CAO er dan uitzien? Dat is de spannende vraag voor de komende jaren. We zitten in een overgangsfase naar nieuwe arbeidsverhoudingen en andere manieren waarop die worden geregeld. Verschillende partijen, vakbonden, werkgevers(organisaties) en ondernemingsraden, zijn op veel plaatsen bezig om die vernieuwingsslag te maken. Waarbij zowel het proces als de inhoud aandacht krijgen. Het lijkt mij verstandig om zulke vernieuwingen, de opbrengsten én de belemmeringen met elkaar te delen zonder in traditionele ‘wij-zij’ reflexen te schieten. Uiteindelijk zal samenwerking veel meer opleveren dan wanneer iedereen alles voor zichzelf gaat regelen.

Wilco Brinkman
partner HS Arbeidsvoorwaarden

Volwassen arbeidsverhoudingen concretiseren!

13 februari 2015

Deze week begeleidden Wilco Brinkman en ik een co-creatiedag voor werkgevers en werknemers in Openbare Bibliotheken. Doel daarvan was: de abstracte begrippen goed werkgeverschap, goed werkgeverschap en volwassen arbeidsverhoudingen concretiseren. CAO-partijen willen die begrippen gebruiken als basis voor onderhandelingen over een meerjarige CAO en Sociale Agenda voor de komende jaren.

Deelnemers aan de co-creatiedag waren naast CAO-degelaties van werkgevers, FNV en CNV directeuren en vakbondskaderleden uit een 15-tal bibliotheken. De ochtend werd gebruikt om de begrippen goed werkgever- en werknemerschap te vertalen in alles wat werkgevers en werknemers van elkaar (mogen) verwachten. Door die verwachtingen te verbinden wordt duidelijk wat volwassen arbeidsverhoudingen kunnen opleveren én wat de belemmeringen daarvoor zijn.

In de middag werden concrete oplossingen gezocht én gevonden om de bestaande belemmeringen weg te nemen. Die oplossingen, geadresseerd op landelijk, lokaal of individueel niveau, werden tenslotte in de vorm van een concrete agenda aan CAO-partijen aangeboden. Onderhandelaars van VOB (werkgevers) en FNV namen die in ontvangst en zegden de deelnemers toe dat de resultaten een belangrijke rol zullen spelen bij de komende CAO-onderhandelingen.

Volwassen arbeidsverhoudingen gebaseerd op goed werkgever- en werknemerschap samen met werkgevers en werknemers uit de sector concreet vertalen naar CAO-voorstellen? Dat kan!

Betere CAO-afspraken maak je samen!

6 februari 2015

Deze week betoogde VVD-Kamerlid Mulder in het dagblad Trouw dat het eigenlijk wel goed is voor de economie dat er minder CAO’s zijn afgesloten dan gebruikelijk. CAO’s zijn starre instrumenten die weinig meer van doen hebben met de dynamische arbeidsmarkt van nu. Mulder onderbouwt zijn mening met bekende voorbeelden als de extra vrije dagen voor oudere werknemers, automatische loonstijgingen en aanvullende afspraken bij ziekte en arbeidsongeschiktheid. Door dit soort afspraken denken werkgevers wel twee keer na om mensen in vaste dienst te nemen. Helemaal een doorn in het oog van Mulder zijn afspraken die een grens stellen aan het aantal flexibele arbeidskrachten dat een werkgever mag inzetten. De VVD komt zelfs met een initiatiefwetsvoorstel om dit soort CAO-afspraken te verbieden. Grote boosdoener volgens het VVD-kamerlid: de vakbonden. Door hun beperkte achterban (oudere werknemers met een vaste baan), zijn maatwerkafspraken in CAO’s niet mogelijk.

Is deze kritiek terecht? Je kunt je afvragen of het in de CAO beperken van het aantal flexibele krachten in een organisatie wenselijk is. Feitelijk ontzeg je daarmee een groep mensen de toegang tot werk. Maar de kritiek op de vakbonden is te makkelijk. CAO’s worden niet alleen afgesloten door vakbonden. Er is ook een werkgeverspartij voor nodig. Die heeft in het verleden ingestemd met afspraken waar Mulder en ook veel werkgevers zo tegen fulmineren. Blijkbaar waren er destijds goede redenen voor zulke afspraken. In sommige gevallen kwamen de seniorendagen misschien wel goed uit. Een makkelijke, maar dure manier om iets voor ouderen te doen. Zonder dat vakbonden en werkgevers echt moesten nadenken over duurzame inzetbaarheid of leeftijdsbewust personeelsbeleid. Dat dit soort afspraken nu minder handig blijken te zijn, is begrijpelijk, maar nog geen reden om de vakbonden er de schuld van te geven. Afspraken maken doe je samen. Betere afspraken maken ook!