Vakbond is meer dan ledental

Het aantal vakbondsleden is in 2015 voor het vijfde achtereenvolgende jaar afgenomen naar 1,7 miljoen leden, berichtte het Centraal Bureau voor de Statistiek deze week. Dit is het laagste aantal sinds 1991. De organisatiegraad (het aantal vakbondsleden tussen 25 en 65 jaar gedeeld door het aantal werknemers) is afgenomen van ruim 22% in 2010 naar een kleine 20% in 2015. Werkgevers en politici grijpen deze cijfers soms aan om de representativiteit en de CAO-onderhandelingspositie van vakbonden ter discussie te stellen. Dat is niet terecht en niet verstandig.

Ten eerste heeft Nederland altijd een relatief lage organisatiegraad gekend. Eind jaren zestig lag deze op ongeveer 37%, begin jaren negentig op 24% en nu dus rond de 20%. Dat geeft te denken, maar heeft werkgevers er nooit van weerhouden CAO’s af te sluiten en met vakbonden afspraken te maken over een waaier aan arbeidsvraagstukken. Dat heeft veel opgeleverd en het zou zonde zijn de potentiële opbrengst van het overleg met vakbonden alleen op grond van ledenaantallen over boord te gooien.

Ten tweede is het ter discussie stellen van de positie van vakbonden één ding, een andere vraag is wat daar voor in de plaats zou moeten komen. Dat raakt ook de discussie over de toekomst van de CAO. Want alleen werkgevers en vakbonden sluiten een CAO af. Wordt één van die partijen niet meer gezien als onderhandelingspartner, dan is er geen CAO. Vooralsnog lijkt het niet aan de orde dat werkgevers op grote schaal van de CAO af willen. Het is dan ook hoog tijd dat sociale partners samen vormen vinden die er voor zorgen dat bij CAO-onderhandelingen er geen twijfel bestaat over de representativiteit van één van beide partijen. Deze representativiteit zal minder op ledentallen moeten zijn gebaseerd maar veel meer op het in beeld brengen van alle belangen die een rol spelen bij CAO-onderhandelingen. Het advies Verbreding draagvlak CAO-afspraken van de Sociaal Economische Raad heeft daar in 2013 al enige voorstellen voor gedaan.

Wilco Brinkman, partner HS Arbeidsvoorwaarden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers op de volgende wijze: