Archive for maart, 2016

De vakbond van morgen!

25 maart 2016

Zondagavond 27 maart 2016 zendt VPRO Tegenlicht de documentaire ‘De vakbond van morgen’ uit. De begleidende tekst op de website van de VPRO belooft veel. Voorbeelden uit Nederland, Engeland en Zweden laten zien dat er op verschillende manieren aan de toekomst van de vakbond wordt gewerkt. Via vormen als (ludieke) actie, open dialoog en het organiseren van zelfstandigen krijgt deze toekomst steeds een andere invulling.

Vergelijkingen met het buitenland zijn in analyses over toekomstige arbeidsverhoudingen in Nederland niet zo gebruikelijk. Onlangs maakte professor Van Liesveld vergelijkingen met Duitsland, Zweden en Denemarken. Daaruit bleek dat in die landen ontwikkelingen plaatsvinden die in Nederland nog niet of nauwelijks bespreekbaar zijn. Wij maakten daarvan dankbaar gebruik voor een artikel in het vakblad Zeggenschap over de toekomst van CAO’s in Nederland (klik om het artikel te downloaden).

Het is natuurlijk nog even afwachten of de verwachtingen die VPRO Tegenlicht wekt worden waargemaakt. Maar op voorhand is het goed dat er op deze wijze aandacht wordt besteed aan de toekomst van de arbeidsverhoudingen in Nederland. Dat debat moet niet alleen binnen de geijkte instituties en door daaraan gelieerde personen worden gevoerd, maar breed door alle betrokkenen. Werk en samenwerking gaat iedereen aan. We zijn benieuwd!

Wilco Brinkman en Henk Strating
partners HS Arbeidsvoorwaarden

 

Advertenties

De mores van CAO-onderhandelingen!

17 maart 2016

Vandaag maakte supermarkt Jumbo bekend dat boodschappen voortaan thuisbezorgd kunnen worden. Gister werd een andere boodschap thuis bezorgd. Bij de vakbonden. De boodschap dat het CAO-akkoord voor de distributiecentra, dat kort daarvoor tot stand was gekomen, weer werd opgezegd. Tot grote verontwaardiging van vakbonden, die hier en daar onmiddellijk tot actie opriepen. ‘De beuk erin’, was op sociale media te lezen. Jumbo reageerde op zijn beurt verbaasd; er was toch nog geen definitief akkoord? Beide partijen moesten het toch nog aan hun achterban voorleggen? Dan kun je er toch nog op terug komen?

We hebben hier te maken met de mores van CAO-onderhandelingen. Een mos (Latijn, enkelvoud; het meervoud mores is algemener) is een ongeschreven regel of gebruik dat binnen een bepaalde context geldt. Van Dale definieert het als zede, gebruik of conventie. CAO-onderhandelingen resulteren altijd in een akkoord dat aan de achterban moet worden voorgelegd. Bij vakbonden, omdat dat verenigingen zijn, maar ook bij werkgevers. In die zin is zo’n akkoord dus inderdaad voorwaardelijk en kunnen er nog kinken in de kabel komen. Echter, niet anders dan nadat de onderhandelaars zich er bij hun achterban sterk voor hebben gemaakt. En het is zeer de vraag of dat mogelijk is in de korte tijd die Jumbo nodig had om op het akkoord terug te komen. Maar nog belangrijker is de mores dat indien dat bij één van de partijen het geval is dié partij een probleem heeft. In volwassen arbeidsverhoudingen delen CAO-partijen vervolgens zo’n probleem en proberen het samen op te lossen. Die mores is hier niet gevolgd.

De uitdrukking iemand mores leren betekent letterlijk ‘iemand de gebruiken leren’, oftewel iemand (hardhandig) terechtwijzen. Als CAO-partijen er niet in slagen de mores van CAO-onderhandelingen te herstellen, zou dat wel eens het onvermijdelijke gevolg kunnen zijn. Ook dat hoort bij de mores van CAO-onderhandelingen!

Henk Strating
oprichter HS Arbeidsvoorwaarden

CAO voor ZZP’ers? Soms wel, soms niet!

12 maart 2016

Het inkomen van een zzp’er ligt gemiddeld 10% lager dan dat van een werknemer, meldde het CBS deze week. Naar aanleiding hiervan pleitte Maurice Limmen, voorzitter van het CNV, voor het maken van afspraken over de tarieven van zzp’ers in CAO’s. Het doel is om voor alle werkenden, dus ook de werknemer, een redelijk inkomen te behouden. En te voorkómen dat de concurrentie op arbeidsvoorwaarden leidt tot zowel druk op de inkomens van werknemers als op die van zzp’ers. De discussie die naar aanleiding van het pleidooi van Limmen losbarstte volgde de inmiddels bekende ideologische patronen. Er kwamen weinig nieuwe inzichten naar voren en iedereen volhardde in eerder ingenomen standpunten.

Het is jammer dat de discussie vaak ideologisch wordt gevoerd, terwijl in sommige sectoren echt sprake is van een probleem. Zo verscheen deze week de Verkenning arbeidsmarkt culturele sector van de Raad voor Cultuur en de SER. In deze sector vormen zelfstandigen 42% van het totaal aantal werkenden. De algemene conclusie van de verkenning is somber. Werkenden in de culturele sector hebben last van dalende werkgelegenheid, lage inkomens (gemiddeld minder dan 30.000 euro per jaar) en een slechte onderhandelingspositie. De zzp’ers in de sector geven aan dat hun inkomen is gedaald omdat er minder geld beschikbaar is en de concurrentie groot. Dat er in zo’n situatie afspraken worden gemaakt om werkenden (dus ook zzp’ers) een redelijk inkomen te laten verdienen en hun onderhandelingspositie te versterken, vind ik geen vreemd idee.

Het probleem in de culturele sector is natuurlijk niet automatisch een probleem in andere sectoren. Het CBS laat dat ook zien. Zelfstandigen die werken als arts of hovenier verdienen gemiddeld (veel) meer dan een werknemer. Tariefafspraken zijn dan niet zinvol. Maar misschien spelen er wel andere problemen. Het is verstandig los te komen van algemene uitspraken over afspraken voor zzp’ers in CAO’s, die leiden tot weinig constructieve ideologische discussies. Het nagaan welke problemen er in een sector voor werkenden zijn en of de CAO een mogelijk instrument is voor een oplossing, is een meer succesvolle weg.

Wilco Brinkman, partner HS Arbeidsvoorwaarden