Archive for juli, 2016

CAO-vernieuwing blijft nodig!

8 juli 2016

Deze week verscheen het bericht dat de achterstand in CAO’s flink is ingelopen. Er worden veel verlopen CAO’s vernieuwd. Dat is mooi. Maar worden die CAO’s écht vernieuwd? Dat is de vraag. Onze wekelijkse berichten in CAOverzicht bevatten helaas maar weinig échte vernieuwingen. We gaan hier niet met de vinger wijzen. Wie de schoen past trekt hem aan. Natuurlijk ervaren we in onze eigen praktijk van waaruit we CAO-onderhandelingen voorbereiden, begeleiden, voeren of voorzitten ook dat het vernieuwen van CAO’s niet altijd even gemakkelijk is. En dan dreigt al snel de weg van de minste weerstand: een onderhandelingsresultaat over die onderwerpen waarover men het wél eens is. De CAO, die soms al lang verlopen is, is dan vernieuwd. Maar is die CAO écht vernieuwd?

Een oplossing die wij hebben gevonden en die goed lijkt te werken is een, liefst meerjarige, CAO met een meerjarige Sociale Agenda. Daarop staan de ambities van CAO-partijen om de CAO inhoudelijk te vernieuwen. Geen protocolafspraken met het oogmerk om zaken op de lange baan te schuiven, maar een agenda met een werkplan en een tijdpad en zo nodig een budget. We zijn betrokken bij twee bedrijfstak-CAO’s en enkele ondernemings-CAO’s die op deze leest zijn geschoeid. Naar aanleiding van het recente Symposium De kracht van begrijpelijk taal, gaan we in gesprek met het Bureau Taal over de wijze waarop zulke CAO’s in begrijpelijk Nederlands kunnen worden geschreven.

Maar inhoudelijke CAO-vernieuwing is onmogelijk zonder vernieuwing van het proces dat tot de vernieuwde CAO leidt. Einstein zei: ‘wie altijd doet wat hij deed, krijgt altijd wat hij kreeg!’ Ook daar wringt de schoen. Te veel CAO-onderhandelingen beginnen nog met inzetbrieven en eindigen met een eindbod. Beide passen niet bij een vernieuwend onderhandelingsproces. Inzetbrieven en eindbod benadrukken tegenstellingen, die er in elke onderhandeling zijn (zonder tegenstellingen hoef je immers niet te onderhandelen!). Maar vanuit tegenstellingen moet verbinding ontstaan om samen met succes nieuwe wegen in te kunnen slaan. Dat vereist verbindend onderhandelen. Daar is deze zomer onze Summerclass Anders (lees: Verbindend) Onderhandelen op gericht. Met CAO-onderhandelaars en vakgenoten uit andere vakgebieden gaan we daarmee aan de slag! Als je zin hebt mee te doen meld je dan aan voor de Summerclass op 17 augustus 2016!
Samen werken aan CAO-vernieuwing!

Henk Strating,
oprichter HS Arbeidsvoorwaarden

Advertenties

Tijd voor een internationale CAO?

2 juli 2016

Vorige week stuurde de rechter de vakbond voor piloten, Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) en easyJet terug naar de onderhandelingstafel om een oplossing te vinden voor een dreigende staking. Partijen waren voor de rechter verschenen omdat easyJet de acties van de VNV wilde opvangen door de inzet van piloten van andere Europese vestigingen. VNV beriep zich op het zogenaamde ‘onderkruipers-verbod’ dat werkgevers verbiedt werknemers van andere ondernemingen in te zetten in plaats van stakende werknemers. EasyJet gaf aan dat het een netwerkorganisatie is en het dus heel gebruikelijk is dat er geschoven wordt met medewerkers. Zodat die daar kunnen worden ingezet waar dat het meest nodig is.

Met een steeds verdergaande internationalisering van activiteiten en organisaties die naar verwachting meer in netwerken met elkaar gaan samenwerken, zullen situaties als bij easyJet zich in de toekomst vaker kunnen voordoen. Vooral als binnen één organisatie voor vergelijkbare beroepen verschillende CAO’s van toepassing zijn. Dat is een onwenselijk situatie. Medewerkers kunnen tegen elkaar worden uitgespeeld wat de samenwerking, die juist zo belangrijk is in een netwerkorganisatie, niet bevordert.

Misschien kunnen werkgevers en werknemers serieus nadenken over een internationale CAO voor internationaal (opererende) organisaties. Natuurlijk is dat razend ingewikkeld. Arbeidswetgeving is vooral op nationaal niveau vormgegeven. De CAO sluit daar ook vaak op aan. Aan de andere kant is een CAO meer dan een set rechten en plichten. Het weerspiegelt ook, zoals een werkgever mij onlangs vertelde, wat een organisatie wil zijn. Hoe gaan werkgever en medewerkers met elkaar om? Wat vinden zij belangrijk in arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen? Hoe zijn verantwoordelijkheden verdeeld? Voor een goede samenwerking binnen de organisatie zouden werkgever(s) en medewerkers op deze vragen niet nationaal maar binnen de organisatie of het netwerk van samenwerkende organisaties een antwoord moeten vinden. Niet de landsgrenzen maar het netwerk van activiteiten is dan bepalend voor de afspraken.

Wilco Brinkman, partner HS Arbeidsvoorwaarden