Archive for april, 2017

Naweeën van het Sociaal Akkoord!

22 april 2017

Het laatste Sociaal Akkoord tussen vakbonden, werkgevers en het kabinet dateert al weer van 2013. Het verdiende vanaf het begin niet de schoonheidsprijs. Boze tongen beweerden dat het akkoord vooral ten doel had om de Nederlandse polder en het kabinet Rutte-Asscher in stand te houden. Met dat doel werden compromissen gesloten die al bij voorbaat om problemen vroegen. Eén daarvan was de Wet Werk en zekerheid (WWZ) die zelfs van werkgevers én werknemers zelf veel kritiek kreeg en eigenlijk nu al aan een grondige herziening toe is. Dat geldt mogelijk ook voor de afspraak om de verkorting en versobering van de WW ongedaan te maken door het privaat, dus buiten de overheid om, te herverzekeren. Bijna 4 jaar lang is er gestudeerd op de uitwerking en uitvoering daarvan. Minister Asscher verhinderde dat het UWV, dat de wettelijke WW uitvoert, ook de private WW-afspraken (het zogeheten 3e WW-jaar) zou gaan uitvoeren. Vervolgens werd een private uitvoerder gevonden. Inmiddels was, in tegenstelling tot de afspraak in het Sociaal Akkoord, bedacht dat de wettelijke WW geheel voor rekening van werkgevers blijft en de private aanvulling erop voor rekening van werknemers komt. Dat resulteert nu in een voorstel voor herverzekering dat werknemers gemiddeld zo’n 70 euro per jaar kost. Maar het voorstel roept nog veel vragen op. Zoveel, dat werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland hebben besloten het eerst met hun leden te gaan bespreken. Ondernemersorganisatie ONL voor Ondernemers wijst het zelfs geheel van de hand. Vakbonden hebben als reactie het centrale overleg met werkgevers in de SER over loondoorbetaling bij ziekte, de arbeidsmarkt en het pensioenstelsel opgeschort. Kortom: het vier jaar oude Sociaal Akkoord dat vanaf de spreekwoordelijke geboorte met heftige weeën gepaard ging bezorgt de Nederlandse polder nu ook nog eens heftige naweeën. Een nieuwe kabinet lijkt er goed aan te doen niet al te veel te verwachten van een Sociaal Akkoord voor de komende kabinetsperiode!

Henk Strating en Wilco Brinkman zijn partners van HS Arbeidsvoorwaarden

Advertenties

Inflatie als spelbreker!

14 april 2017

Deze week werden we door De Financiële Telegraaf gevraagd duiding te geven aan de actuele CAO-ontwikkelingen. De verslaggevers van de Financiële Telegraaf, met name Ertan Basekin, volgen de CAO-ontwikkelingen op de voet en besteden er veel serieuze aandacht aan. Het is ook goed om van tijd tot tijd stil te staan bij de achtergronden van CAO-ontwikkelingen. Het is volgens ons echter gevaarlijk om een te algemene duiding te geven aan wat er aan CAO-tafels gebeurt. Oppervlakkig lijkt het nu een onrustige tijd met veel (dreigende) acties: metaal, bakkers, Holland Casino, ziekenhuizen, Jumbo en Albert Heijn distributiecentra, beroepsgoederenvervoer, havens. Maar wie er wat beter naar kijkt ziet ook grote verschillen. In het vervoer speelt de samenvoeging van CAO’s, bij Holland Casino de privatisering, in de havens de robotisering en bij de metaal zijn vakbonden geïrriteerd over voorstellen van werkgevers over soepeler ontslagrecht.

Wat alle CAO-tafels wel gemeen hebben is dat vakbonden, de FNV voorop, eindelijk vruchten willen plukken van de oplevende economie. Die is nog niet écht in verhoging van de lonen tot uitdrukking gekomen. Het is begrijpelijk dat vakbonden zich daar sterk voor maken. Leden van vakbonden, die in de crisisjaren bereid waren de lonen te matigen, verwachten nu dat hun vertegenwoordigers hun lonen wél weten te verhogen. Aan de andere kant is de voorzichtigheid van werkgevers ook begrijpelijk. De inflatie, die lange tijd zelfs rond nul bewoog en zelfs negatief dreigde te worden, trekt pas sinds een paar maanden weer wat aan. Tot vorige maand toen het percentage van inmiddels 1,8% weer terugviel naar 1,1%. Het is te begrijpen dat werkgevers geen loonsverhogingen willen afspreken die zeer ruim boven de inflatie liggen. Daarom zou het voor de arbeidsrust in Nederland wel goed zijn als de inflatie zich in de richting van de door de ECB beoogde 2% beweegt en enige tijd op dat niveau blijft. Loonafspraken zullen zich, afhankelijk van de sector of het bedrijf, dan ook in de richting van 2% bewegen. Een percentage waarmee veel werkgevers én vakbonden volgens ons best mee thuis kunnen komen. Zeker wanneer ook afspraken over CAO-vernieuwing gemaakt kunnen worden!

Henk Strating en Wilco Brinkman
partners HS Arbeidsvoorwaarden

CAO’s in transitie

8 april 2017

Deze week een gezamenlijke CAOpinie van Patrick Banis, directeur CAOP, Paulien van der Meulen, senior adviseur CAOP, Henk Strating en Wilco Brinkman van HS Arbeidsvoorwaarden over meer mogelijkheden tot zelfregie in CAO’s in zorg en welzijn. En het meer betrekken van medewerkers bij de totstandkoming van CAO’s door middel van cocreatie.

In zorg en welzijn vindt de grootste verandering plaats van de laatste decennia. Stelselwijzigingen, verschuiving van budgetten en verantwoordelijkheden en een veranderende kijk op zorg en ziekte. Ouderen die langer thuis blijven wonen waar de zorg omheen wordt georganiseerd. De wijkverpleegkundige als spin in het web die niet is van ‘zorgen voor’ maar van ‘zorgen dat’. Met een team van professionals om zich heen uit allerlei instellingen waarmee de schotten tussen instellingen langzamerhand verdwijnen. De cliënt komt steeds meer centraal te staan. De cliënt die met behulp van eHealth steeds meer zelf gegevens bijhoudt. Die steeds meer bij de huisarts terecht kan en minder naar de gespecialiseerde tweede lijn hoeft. Deze huisarts en andere zorgprofessionals kijken steeds vaker vanuit het concept positieve gezondheid naar de cliënt. Wat betekent dat gezondheid niet meer wordt gezien als de af- en aanwezigheid van ziekte maar als het vermogen om met de fysieke, emotionele uitdagingen van het leven om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. De verbinding tussen zorg en welzijn wordt steeds belangrijker. De gemeente pakt steeds meer haar rol als regisseur.

Deze eigen regie geldt niet alleen voor de cliënt, maar ook voor zorg- en welzijnsprofessional. Deze dient mee dient te gaan in al deze bewegingen en doet dat over het algemeen uitstekend. Wordt steeds meer zelfsturend en werkt in diverse samenwerkingsverbanden in keten- en netwerkzorg. De huidige veranderingen in zorg en welzijn hebben een enorme beweging op gang gebracht. In het begin was het enorm wennen, voor sommigen is dit nog steeds zo, maar over het algemeen ziet men vooral kansen en mogelijkheden.

Wordt het niet eens tijd om deze veranderingen door te voeren in de CAO’s in deze sectoren? Zowel qua inhoud als proces. De meeste cao’s in deze sectoren kennen nog veel gedetailleerde regelingen die weinig mogelijkheden geven tot zelfregie van medewerkers. Zelfregie vraagt vooral regelruimte en maatwerk mogelijkheden in cao′s om afspraken te maken over bijvoorbeeld opleiding, duurzame inzetbaarheid en loopbaan. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt niet alleen bij de werkgever maar vooral ook bij de medewerker zelf.
Medewerkers worden nog niet of weinig betrokken bij de totstandkoming bij de CAO. Is de tijd niet rijp om in cocreatie met medewerkers te kijken naar wat nodig is om CAO’s passend te krijgen bij deze tijd van zelfregie? Het CAOP en HS Arbeidsvoorwaarden hebben samen veel ervaring in cocreatieprocessen van CAO’s. Samen met medewerkers wordt gekeken naar wat echt nodig en belangrijk is om te komen tot zelfregie. Met eigentijdse, goed uitvoerbare, CAO’s met veel draagvlak als resultaat.
Zelfregie niet alleen voor de cliënt in zorg en welzijn, maar ook voor medewerkers in eigentijdse CAO’s!

Patrick Banis en Paulien van der Meulen, CAOP
Henk Strating en Wilco Brinkman, HS Arbeidsvoorwaarden

HS Arbeidsvoorwaarden en CAOP werken samen aan CAO-vernieuwing

De polder en de kabinetsformatie

1 april 2017

Het lijkt er op dat de Nederlandse polder elkaar vooral weet te vinden als er sprake is van een gemeenschappelijke ‘vijand’. In 2013 leidde de dreiging van eenzijdige hervormingen van het ontslagrecht en de sociale zekerheid door het kabinet Rutte-Asscher ertoe dat werkgevers en vakbonden de handen ineen sloegen, wat leidde tot het Sociaal Akkoord 2013. Ook nu weer leidt de komst van een nieuw kabinet ertoe dat sociale partners elkaar opzoeken. Ditmaal met de werkgevers voorop. Die hebben bij monde van Doekle Terpstra, oud voorzitter van het CNV en nu één van de voormannen van werkgevers in de sector Metaal&Techniek de vakbonden bijna een ultimatum gesteld: nog vóór Pasen een gezamenlijke visie op de arbeidsmarkt presenteren, inclusief verruiming van het ontslagrecht. Dat is volgens Terpstra te ingewikkeld en moet in elk geval procedureel sterk vereenvoudigd worden. In ruil daarvoor zouden werkgevers dan weer meer medewerkers in vaste dienst nemen, een grote wens van de vakbeweging. Terpstra wil daarover een goed gesprek voeren met vakbonden. Maar zijn collega, bouwvoorman Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland geeft sociale partners daarvoor niet meer tijd dan 2 tot 3 weken. Als er dan geen ‘Paasakkoord’ ligt zullen werkgevers zelf hun wensen voor het nieuwe kabinet kenbaar maken.

De kans dat de oproep van Terpstra en Verhagen succes heeft lijkt nihil. De reactie van de grootste vakbond FNV luidt: ‘Werkgeversorganisaties Metaal en Bouw op ramkoers in de polder’! ‘Zonder ons, over ons en tegen ons’, tweet de FNV-onderhandelaar bij de CAO Metaal&Techniek, waarover zeer moeizame onderhandelingen gaande zijn. Het lijkt erop dat zelfs een gemeenschappelijke ‘vijand’ niet meer genoeg is om sociale partners in de polder bij elkaar te brengen. Maar misschien dat van een bijna ultimatieve uitnoding zo kort voor de start van de formatie ook niet veel meer verwacht mocht worden.

Henk Strating en Wilco Brinkman, partners HS Arbeidsvoorwaarden