Archive for januari, 2018

Tussenbaan vereist geven en nemen!

26 januari 2018

Deze week was de zogeheten tussenbaan weer volop in het nieuws. Aanleiding was het pleidooi van KLM-topman Elbers voor de invoering van een 5-jaarcontract in de CAO Grondpersoneel. Vooral werknemers met veel fysiek zwaar werk zouden met zo’n contract vanaf dag één de prikkel voelen om zich gedurende de contractsperiode voor te bereiden op ander werk. Ze ontvangen daarvoor gedurende de 5-jaarsperiode een scholingsbudget. Vakbond FNV brandde het voorstel onmiddelijk af en noemt het ‘de zoveelste aanval op de kwetsbare verworvenheden van het vaste contract en het zoveelste uitwas van doorgeslagen flex’. Vorige week schreven we in CAOpinie over de retoriek van werkgevers en vakbonden in hun nieuwjaarstoespraken. Die retoriek lijkt hier te worden voortgezet. Overigens neemt het CNV een genuanceerder standpunt in. De bond maakte er al afspraken over in de CAO Supermarkten.

Het idee van een baan voor 4 of 5 jaar met een scholingsbudget kwam in 2014 al eens ter sprake tijdens een CAO-diner van HS Arbeidsvoorwaarden met vertegenwoordigers van werkgevers en vakbonden (op persoonlijke titel). Zo’n baan geeft minder zekerheid dan een contract voor onbepaalde tijd, maar veel meer dan allerlei flexibele contracten, zoals jaarcontracten, nul-urencontracten en min-max-contracten. Bovendien biedt het scholingsbudget dat voor een tussenbaan kenmerkend is de werknemer goede kansen om tijdens de contractperiode te investeren in kennis en kunde voor een andere, volgende, baan in hetzelfde of een ander bedrijf. Zo bezien past de tussenbaan prima bij het streven van werkgever én vakbonden naar duurzame inzetbaarheid. Het vraagt van beide echter wel om wat te geven en te nemen. Flex wordt wat minder flex en vast wordt wat minder vast.

Advertenties

Retoriek, open deuren en weemoed

20 januari 2018

Het was de week van de nieuwjaarsboodschappen. Heel verrassend was het niet. De FNV lanceerde Het Offensief tegen concurrentie op arbeidskosten, tegen de afbraak van de maatschappij en voor zekerheid. Termen als ‘strijd’, ‘vol in de aanval’ en ‘het gevecht aangaan’ zijn niet van de lucht. Het CNV benadrukte dat er nog veel mensen niet werken en dat daar, vooral door werkgevers en overheid, meer aan gedaan moet worden. Ook de onvermijdelijke ‘doorgeschoten flexibiliteit’ werd nog eens een keer als probleem benoemd waar vooral anderen verantwoordelijk voor zijn. Tot slot opende de AWVN nog wat open deuren door te pleiten voor duurzame inzetbaarheid, draagvlak en het stellen van grenzen.

Wat opvalt aan deze boodschappen is de hoge mate van voorspelbaarheid en de afwezigheid van creatieve en effectieve oplossingen. De FNV verliest zich in oude vakbondsretoriek en lijkt te ontkennen dat zekerheid, als dat al bestaat, een inspanning van iedereen vereist. Het CNV benoemt een belangrijk vraagstuk, dat al lang bestaat, maar komt niet verder dan dat anderen dat moeten oplossen. En natuurlijk is duurzame inzetbaarheid belangrijk. Maar dat roept ‘de polder’ al twintig jaar zonder dat er iets concreets gebeurt.

De poldergeluiden van afgelopen week deden ons met enige weemoed terugdenken aan het Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie (NCSI). In dit in 2012 opgeheven initiatief gingen overheid, sociale partners en wetenschap samen op zoek naar nieuwe vormen van arbeidsorganisatie, samenwerken, onderhandelen en arbeidsrelaties. Juist dit zijn in een veranderende economie met nieuwe technologie de succesfactoren voor de prestaties van de organisatie, meer werkplezier en ontplooiing van talenten. Het NCSI werkte heel concreet door ondere andere (wetenschappelijke) kennis en inzichten toe te passen in pilots, experimenten en instrumenten. Het zou mooi zijn als de polder zich kan herpakken om weer te komen tot een dergelijk samenwerkingsinitiatief. Wij zijn er van overtuigd dat dat meer oplevert dan oorlogsretoriek, gemeenplaatsen en het wijzen naar anderen.

Henk Strating en Wilco Brinkman
partners HS Arbeidsvoorwaarden

Puzzelend het nieuwe jaar in?

13 januari 2018

Op de website Graficus lazen we een column met de kop: De rituele dans. De inleiding luidt: We beginnen dit jaar weer lekker. De vakbond en werkgevers hebben de eerste CAO-schoten voor de boeg al afgevuurd. FNV wil er 3,5 procent bij en werkgeversorganisatie KVGO is somber. Het patroon is bekend, gaat de column verder: de vakbond wil loonsverhoging en de werkgevers zeggen dat het er niet in zit. Dan raken de gemoederen verhit en is het even stil. Meestal gooit de vakbond dan ergens een bedrijf plat. Resultaat: er komt een procentje bij… (einde citaat).

De column wordt geillustreerd door twee heren die ieder aan het eind van een touw staan te trekken…

De column is cynisch, maar verwoordt wel het beeld van CAO-onderhandelingen dat velen op hun netvlies hebben. En niet helemaal ten onrechte, want veel CAO-onderhandelingen hébben helaas ook nog het karakter van een partij touwtrekken!

Dat het ook ánders kan bewijzen – in onze CAO-praktijk – de CAO’s Timeos (pensioenuitvoerder), Openbare Bibliotheken, Zwembaden en zwemscholen, Provincies en sinds kort ook Tankstations en wasstraten. Partijen bij deze CAO’s kiezen voor puzzelend onderhandelen in plaats van touwtrekken. Daarbij hebben zij nog steeds tegengestelde belangen, die allemaal in het CAO-onderhandelingsproces aan bod komen. Maar ze hebben ook een gezamenlijk belang! Een CAO tot stand brengen die voor medewerkers én voor werkgevers past bij de omstandigheden en ontwikkelingen in het bedrijf of in de branche. Die uitdaging gaan CAO-partijen samen aan met ondersteuning van onze methode van puzzelend onderhandelen, die we voor het toenmalig Nederlands centrum voor Sociale Innovatie (een initiatief van vakbonden én werkgevers) hebben ontwikkeld. Hoewel de resultaten voor zichzelf spreken is succes met deze methode natuurlijk niet op voorhand verzekerd. Wat we wel verzekeren is dat onderhandelaars met plezier aan de slag gaan en dat blijkt in de praktijk meestal een goede basis voor een mooi CAO-onderhandelingsresultaat!

CAO-partijen die ook puzzelend het nieuwe jaar in willen nodigen van harte uit om eens nader met ons en onze methode kennis te maken!

Henk Strating en Wilco Brinkman, partners HS Arbeidsvoorwaarden