Archive for maart, 2020

Over schijnvakbonden en stoorzenders…

6 maart 2020

Schijnvakbonden en stoorzenders op de arbeidsmarkt… Zo worden ze genoemd in de kop boven een ‘achtergrondartikel’ in Trouw en de Groene Amsterdammer over ‘nieuwe’ vakbonden die zich aan CAO-tafels melden. Het gaat in het artikel met name om de Landelijke Belangen Vereniging LBV, Alternatief voor Vakbond AVV en Qlix, een bond van KPN-personeel. ‘Nieuw’ is overigens betrekkelijk, LBV vierde vorig jaar haar 50-jarig bestaan en AVV bestaat inmiddels ook al weer 15 jaar. Het oordeel over hen is niet mals. ‘Oude’ vakbonden van FNV en CNV verwijten hen dat ze geen leden hebben en zich ‘door de werkgevers laten betalen’. Wetenschapper Paul de Beer doet daar nog een schepje bovenop en vreest dat deze bonden “…het hele CAO-stelsel kunnen ondermijnen…”.

De kritiek is om een aantal redenen nogal merkwaardig. Ten eerste binden CAO’s die de ‘nieuwe’ bonden afsluiten alleen hun leden en staat het andere bonden vrij om namens hún leden, eventueel door middel van (stakings)acties een betere CAO af te dwingen. Dat dat niet gebeurt heeft alles te maken met de lage organisatiegraad van vakbonden in het algemeen en niet alleen van ‘nieuwe’ spelers. Mede daarom adviseerde de SER, waar de ‘oude’ vakbonden nota bene deel van uitmaken enkele jaren geleden dat vakbonden bij CAO-onderhandelingen niet alleen hun leden, maar álle medewerkers zouden moeten betrekken. Dat is precies wat bijvoorbeeld Alternatief voor Vakbond probeert te doen. Door CAO-voorstellen en -resultaten via Internet aan zoveel mogelijk werknemers voorleggen. Wat betreft de financiering van de ‘nieuwe’ vakbonden lijkt het spreekwoord ‘de pot verwijt de ketel dat die zwart ziet’ van toepassing. Immers, alle vakbonden ontvangen jaarlijks forse werkgeversbijdragen voor het afsluiten van CAO’s.

Blijft natuurlijk overeind dat vakbonden die CAO’s afsluiten draagvlak onder werknemers moeten hebben en onafhankelijk van werkgevers moeten functioneren. Onze eigen ervaring aan CAO-tafels is dat ‘nieuwe’ bonden, zoals LBV, AVV en Clix dat, net als ‘oude’ bonden van FNV, CNV en De Unie onderschrijven en nastreven. Zou het dan niet beter zijn dat ‘oude’ en ‘nieuwe’ bonden samen met werkgevers hun schouders zetten onder de noodzakelijke vernieuwing van CAO’s en CAO-onderhandelingen en stoppen om elkaar vliegen af te vangen…

Wilco Brinkman en Henk Strating zijn partners HS Arbeidsvoorwaarden