Posts Tagged ‘AOW’

Nogmaals 1 oktober!

3 oktober 2009

Woensdagmiddag werd ik, enkele uren voordat het overleg over de AOW-leeftijd in de SER mislukte, als deskundige gevraagd mijn mening geven in een directe uitzending van BNR Radio.

Mijn commentaar in de uitzending geef ik graag aan de lezers van CAOpinie© door:

‘Je kunt onderhandelingen op twee manieren voeren: ieder vanuit de eigen opvattingen en belangen óf samen vanuit één of meer gemeenschappelijke belangen. De eerste manier lijkt op touwtrekken en kan eigenlijk alleen maar door de klok beslecht worden in de hoop dat er dan ergens in het midden een compromis ontstaat. De tweede manier lijkt meer op samen puzzelen op de oplossing van een probleem: eerst de hoekstukken, dan de randen en tenslotte de invulling van de puzzel. Het lijkt erop dat partijen voor de eerste manier hebben gekozen. Daarvan mag geen onverwachte en verrassende uitkomst verwacht worden. Die had veel meer in het verschiet gelegen als bij de start van de onderhandelingen voor de tweede manier gekozen was. De positie van werknemers in laag betaalde zware beroepen met een relatief kortere levensverwachting had een gemeenschappelijk belang kunnen vormen met als gezamenlijk doel het ook voor deze werknemers mogelijk te maken de pensioenleeftijd (nu 65, straks 67) gezond te halen. Door vanuit zo’n gemeenschappelijk belang ‘out of the box’ te denken kan tot onverwacht creatieve oplossingen leiden. Dat is helaas niet gebeurd.

Ik vind daarbij ook de rol van de Kroonleden opvallend, of eigenlijk: onopvallend. Eerder op de woensdag hoorde ik een oud-woordvoerder van de SER uitleggen dat Kroonleden doorgaans passief blijven totdat partijen elkaar naderen. Dan pas proberen zij het laatste duwtje te geven. Zo lijkt het ook nu gegaan te zijn. Maar hadden juist de Kroonleden niet in een veel eerder stadium een actievere rol kunnen en moeten spelen bij het zoeken en uitwerken van zulke gemeenschappelijke belangen?’

De vraag in hoeverre personen en persoonlijke verhoudingen het onderhandelingsresultaat bepalen heb ik bevestigend beantwoord. Onderhandelen is mensenwerk, waarbij menselijke relaties en emoties een belangrijke rol spelen. Ook dat is in het overleg over de AOW gebleken. Het is wel te hopen dat die snel weer plaats maken voor rationele afwegingen over het vervolg!

Een nieuwe herfst, een nieuw geluid?

29 augustus 2009

De naderende herfst zou wel eens de geschiedenis in kunnen gaan als de AOW-herfst. De datum van 1 oktober nadert met rasse schreden. Die datum sluit de ‘inzendtermijn’ voor alternatieven voor het kabinetsvoornemen de AOW-leeftijd te verhogen naar 67 jaar. Werkgevers lijken zich bij het ontbreken van alternatieven neer te leggen, het CNV zoekt aanvaardbare randvoorwaarden, de FNV blijft mordicus tegen de verhoging van de AOW-leeftijd.

Wat opvalt is dat de discussie over de AOW-leeftijd uitsluitend met financiële en demografische argumenten en overwegingen wordt gevoerd. Niemand lijkt oog te hebben voor de medische kant. Terwijl uit onderzoeken in binnen- en buitenland blijkt dat langer doorwerken niet alleen medisch kan, maar ook grote medische voordelen oplevert voor de gezondheid van werknemers.

De keerzijde van deze medaille is dat er ook nog steeds beroepen zijn waarin werknemers, ondanks allerlei arbo-inspanningen, niet eens tot hun 65-ste jaar gezond kunnen blijven werken.
Tijdens een discussie-avond met de SZW-bewindslieden Donner en Klijnsma deze week bleken de gesprekken over verhoging van de AOW-leeftijd in belangrijke mate dààrover te gaan: hoe slagen we erin om werknemers gezónd de AOW-leeftijd te laten halen. Als we daarin slagen komt de vraag of die op 65 of 67 jaar (of nog hoger) moet liggen in een heel ander daglicht te staan. Met mogelijk ook een heel andere uitkomst.

Het is te hopen dat de discussies over de AOW-leeftijd deze herfst niet versmald blijft tot de financiële en demografische aspecten, maar verbreed wordt naar de relatie tussen werk en gezondheid. Zo’n nieuw geluid kan wellicht een hete herfst helpen voorkomen.