Posts Tagged ‘fnv’

De toestand is hopeloos, maar niet ernstig!

16 september 2011

Deze week stond in het teken van het pensioenakkoord. De 19 vakbonden, aangesloten bij de vakcentrale FNV, konden er na 16 uur vergaderen geen overeenstemming over bereiken. Een dag later had minister Kamp veel minder tijd nodig om tóch met werkgevers en werknemers tot een akkoord te komen, óók met de FNV! Maar terwijl de media dit nieuws meldden, verklaarden de twee grootste aangesloten bonden, FNV Bondgenoten en Abvakabo FNV, op Twitter dat de FNV niet meer namens hen had gesproken.

In CAOpinie© van 7 mei 2011 stelde ik de vraag ‘Haalt de FNV 2012?’. Ik stelde dat de FNV, als vakcentrale, niet meer past in deze tijd. Want hoewel FNV-voorzitter Agnes Jongerius door Pauw & Witteman nog tot ‘machtigste vrouw van Nederland’ werd gebombardeerd ligt de echte macht van de vakbeweging al lang niet meer bij de vakcentrale, maar bij de aangesloten vakbonden. Zij hebben, zoals uit de tweets van de twee grootste bonden blijkt, als het er op aankomt de vakcentrale niet meer nodig en kunnen hun eigen gang gaan.

Welke schade kan de ‘pensioenakkoord-crisis’ tot gevolg hebben: voor de FNV, de vakbeweging en de Nederlandse overlegeconomie? Deskundigen als oud FNV-voorman Ruud Vreeman en hoogleraar Paul de Beer lieten zich in de media somber uit. ‘Het zal de positie van werknemers in ons land verzwakken’ (Vreeman) en ‘De geloofwaardigheid van vakbonden komt onder druk te staan’ (De Beer). Ik ben geneigd de inwoners van Wenen na te spreken als ze weer eens het centrum van een Europese brandhaard waren: ‘De toestand is hopeloos, maar niet ernstig!’

Natuurlijk, áls de vakcentrale FNV van haar voetstuk valt, heeft dat gevolgen voor de instituties van de overlegeconomie, zoals SER en Stichting van de Arbeid. Ook werkgevers zullen zich dan af moeten vragen of hún centrale structuren en machtsbolwerken nog langer houdbaar zijn. Maar uiteindelijk zullen er nieuwe verbanden en verhoudingen ontstaan die beter passen bij deze tijd en bij de decentralisatie van de macht van de centrale instituties van weleer.
En dat is misschien ook wel goed!

Vaste of starre CAO-afspraken?

11 juni 2011

Deze week bezocht ik de jaarlijkse bijeenkomst van de NVA (Nederlandse Vereniging voor Arbeidsverhoudingen), waar de grootste CAO-partijen van ons land, AWVN en FNV Bondgenoten, de balans opmaakten van het lopende CAO-seizoen. Daarbij vielen mij twee zaken op.

De AWVN pleit er voor om een deel van de jaarlijkse loonstijging mee te laten ademen met prestaties van bedrijven en met de economische conjunctuur. Uit de gepresenteerde cijfers valt op te maken dat daarvan weinig terecht komt. AWVN-topman Hans van der Steen verzuchtte dan ook dat niet de hoogte, als wel de starheid van de gemaakte loonafspraken hem zorgen baart.

FNV Bondgenoten bepleit het terugdringen van allerlei flexibele contracten ten gunste van vaste aanstellingen, die volgens de bond weer ‘regel’ moeten worden. Anja Jongbloed, CAO-coördinator van FNV Bondgenoten, wees dan ook met enige trots op de afgesproken CAO’s waarin de inzet van flexibele werknemers daadwerkelijk een halt toegeroepen lijkt te worden.

Kortom, de trend in de afgesloten CAO’s lijkt: vaste loonstijgingen voor vaste werknemers. Vast tegenover flexibel. Het tegenovergestelde van ‘flexibel’ is echter niet ‘vast’, maar ‘star’. Maken we met zulke CAO-afspraken onze economie en arbeidsmarkt niet veel te star?

De ABU presenteerde onlangs cijfers waaruit blijkt dat 1/3-deel van de uitzendkrachten binnen één jaar een vaste baan vindt en binnen 2,5 jaar bijna nog eens 1/3-deel. Onderzoek wijst uit dat lang niet iedere werknemer uit is op een vaste baan. Ook het toenemend aantal zzp’ers wijst daarop. Flexibele inzet is niet persé strijdig met de duurzame inzet, die zowel door AWVN, als door FNV Bondgenoten wordt bepleit in het Manifest Naar Nieuwe Arbeidsverhoudingen.

Als we niet oppassen worden ‘vaste’ CAO-afspraken synoniem voor ‘starre’ CAO-afspraken, die de gewenste duurzame inzet van werknemers eerder in de weg staan dan bevorderen!

Organising en/of Manifest.

3 juni 2011

Deze week besteedde Nieuwsuur aandacht aan organising. De TV-uitzending gaf aanleiding tot veel discussie op Twitter. Ondermeer over de vraag hoe organising zich verhoudt tot het recente Manifest Naar Nieuwe Arbeidsverhoudingen.

Organising is een uit Amerika afkomstige vakbondsstrategie, die zich richt op het versterken van de macht van werknemers in hun eigen bedrijf. Zij worden door professionele organisers van de vakbond gestimuleerd en toegerust om voor hun rechten op te komen. Daarbij wordt actie niet geschuwd. In tegendeel, organising gaat gepaard met een ‘escalatietrap’. Dat wil zeggen dat er zo nodig steeds zwaardere actiemiddelen worden ingezet om de gestelde doelen te bereiken.

Daarmee lijkt het niet te passen bij de inhoud van het Manifest Naar Nieuwe Arbeidsverhoudingen dat begin dit jaar door de AWVN en de grote industriële vakbonden van FNV, CNV en MHP werd gepresenteerd. Dat Manifest roept op tot herstel van onderling vertrouwen en co-creatie in plaats van traditionele onderhandelingen. Op het eerste gezicht een heel andere taal!

Toch meen ik dat organising en het Manifest elkaar niet per definitie uitsluiten. Immers, nieuwe arbeidsverhoudingen zijn gebaat met zelfbewuste werknemers die binnen bedrijven in staat zijn hun eigen boontjes te doppen. En dat is precies wat organising in de kern beoogt! ‘Bange muisjes worden dappere leeuwen’, zei Ron Meijer, FNV-bestuurder in de schoonmaakbranche, waar ik het fenomeen leerde kennen toen ik in 2010 betrokken was bij de oplossing van het CAO-conflict.

Maar om organising met het Manifest te verbinden zullen in elk geval twee voorwaarden vervuld moeten worden. Vakbonden zullen organising niet langer exclusief moeten blijven verbinden met onvrede, CAO-conflicten en stakingsacties. Werkgevers zullen op hun beurt hun angst voor organising moeten laten varen. Alleen dan kunnen organising en het Manifest elkaar aanvullen en hoeft het één niet voor het ander te worden opgeofferd.