Posts Tagged ‘ser’

De toestand is hopeloos, maar niet ernstig!

16 september 2011

Deze week stond in het teken van het pensioenakkoord. De 19 vakbonden, aangesloten bij de vakcentrale FNV, konden er na 16 uur vergaderen geen overeenstemming over bereiken. Een dag later had minister Kamp veel minder tijd nodig om tóch met werkgevers en werknemers tot een akkoord te komen, óók met de FNV! Maar terwijl de media dit nieuws meldden, verklaarden de twee grootste aangesloten bonden, FNV Bondgenoten en Abvakabo FNV, op Twitter dat de FNV niet meer namens hen had gesproken.

In CAOpinie© van 7 mei 2011 stelde ik de vraag ‘Haalt de FNV 2012?’. Ik stelde dat de FNV, als vakcentrale, niet meer past in deze tijd. Want hoewel FNV-voorzitter Agnes Jongerius door Pauw & Witteman nog tot ‘machtigste vrouw van Nederland’ werd gebombardeerd ligt de echte macht van de vakbeweging al lang niet meer bij de vakcentrale, maar bij de aangesloten vakbonden. Zij hebben, zoals uit de tweets van de twee grootste bonden blijkt, als het er op aankomt de vakcentrale niet meer nodig en kunnen hun eigen gang gaan.

Welke schade kan de ‘pensioenakkoord-crisis’ tot gevolg hebben: voor de FNV, de vakbeweging en de Nederlandse overlegeconomie? Deskundigen als oud FNV-voorman Ruud Vreeman en hoogleraar Paul de Beer lieten zich in de media somber uit. ‘Het zal de positie van werknemers in ons land verzwakken’ (Vreeman) en ‘De geloofwaardigheid van vakbonden komt onder druk te staan’ (De Beer). Ik ben geneigd de inwoners van Wenen na te spreken als ze weer eens het centrum van een Europese brandhaard waren: ‘De toestand is hopeloos, maar niet ernstig!’

Natuurlijk, áls de vakcentrale FNV van haar voetstuk valt, heeft dat gevolgen voor de instituties van de overlegeconomie, zoals SER en Stichting van de Arbeid. Ook werkgevers zullen zich dan af moeten vragen of hún centrale structuren en machtsbolwerken nog langer houdbaar zijn. Maar uiteindelijk zullen er nieuwe verbanden en verhoudingen ontstaan die beter passen bij deze tijd en bij de decentralisatie van de macht van de centrale instituties van weleer.
En dat is misschien ook wel goed!

Nogmaals 1 oktober!

3 oktober 2009

Woensdagmiddag werd ik, enkele uren voordat het overleg over de AOW-leeftijd in de SER mislukte, als deskundige gevraagd mijn mening geven in een directe uitzending van BNR Radio.

Mijn commentaar in de uitzending geef ik graag aan de lezers van CAOpinie© door:

‘Je kunt onderhandelingen op twee manieren voeren: ieder vanuit de eigen opvattingen en belangen óf samen vanuit één of meer gemeenschappelijke belangen. De eerste manier lijkt op touwtrekken en kan eigenlijk alleen maar door de klok beslecht worden in de hoop dat er dan ergens in het midden een compromis ontstaat. De tweede manier lijkt meer op samen puzzelen op de oplossing van een probleem: eerst de hoekstukken, dan de randen en tenslotte de invulling van de puzzel. Het lijkt erop dat partijen voor de eerste manier hebben gekozen. Daarvan mag geen onverwachte en verrassende uitkomst verwacht worden. Die had veel meer in het verschiet gelegen als bij de start van de onderhandelingen voor de tweede manier gekozen was. De positie van werknemers in laag betaalde zware beroepen met een relatief kortere levensverwachting had een gemeenschappelijk belang kunnen vormen met als gezamenlijk doel het ook voor deze werknemers mogelijk te maken de pensioenleeftijd (nu 65, straks 67) gezond te halen. Door vanuit zo’n gemeenschappelijk belang ‘out of the box’ te denken kan tot onverwacht creatieve oplossingen leiden. Dat is helaas niet gebeurd.

Ik vind daarbij ook de rol van de Kroonleden opvallend, of eigenlijk: onopvallend. Eerder op de woensdag hoorde ik een oud-woordvoerder van de SER uitleggen dat Kroonleden doorgaans passief blijven totdat partijen elkaar naderen. Dan pas proberen zij het laatste duwtje te geven. Zo lijkt het ook nu gegaan te zijn. Maar hadden juist de Kroonleden niet in een veel eerder stadium een actievere rol kunnen en moeten spelen bij het zoeken en uitwerken van zulke gemeenschappelijke belangen?’

De vraag in hoeverre personen en persoonlijke verhoudingen het onderhandelingsresultaat bepalen heb ik bevestigend beantwoord. Onderhandelen is mensenwerk, waarbij menselijke relaties en emoties een belangrijke rol spelen. Ook dat is in het overleg over de AOW gebleken. Het is wel te hopen dat die snel weer plaats maken voor rationele afwegingen over het vervolg!