Posts Tagged ‘werkgevers’

Tango op de werkvloer

25 juni 2011

Deze week had ik, vlak voor de vakantie (die ik daarvoor zelfs een paar dagen had uitgesteld), nog drie boeiende bijeenkomsten. Twee daarvan betroffen vernieuwing van CAO’s. Die van de Particuliere Beveiliging en die van Akzo Nobel. Bij de eerste ben ik als onderhandelaar namens werkgevers, verenigd in de zojuist omgedoopte Nederlandse Veiligheidsbranche, betrokken; bij de tweede was ik uitgenodigd een presentatie te geven tijdens een kick-off met P&O-managers.

Tussen beide activiteiten in nam ik deel aan het symposium Tango op de werkvloer, ter gelegenheid van de presentatie van het gelijknamige boek van Aukje Nauta. Zij is bijzonder hoogleraar Employability in Werkrelaties aan de Universiteit van Amsterdam en mede-oprichter van collega adviesbureau Factor Vijf. Het boek biedt een nieuwe kijk op arbeidsrelaties, zowel op de individuele aspecten daarvan als op de collectieve en op de samenhang daartussen. Tijdens het symposium begeleidde ik mede de dialoog-tafel over Vernieuwing van CAO-processen. Dat bleek een zeer passende schakel tussen de activiteiten voor de Nederlandse Veiligheidsbranche en Akzo Nobel.

CAO-vernieuwing blijkt in de praktijk vaak méér dan vernieuwing van de inhoud van de CAO. Vernieuwing van het CAO-proces is zeker van even groot belang. Daarbij horen vragen als: wat regel je in de CAO en wat laat je over aan de individuele werkgever en werknemer, welke differentiaties breng je daarbij aan en welke keuzemogelijkheden biedt je de gebruikers van de CAO. En ook de vraag: met wie breng je de CAO tot stand, vakbonden en/of OR, en op welke wijze doe je dat? De dialoog-tafel begeleidde ik met iemand die de vernieuwing van de CAO ING Verzekeringen van dichtbij meemaakt. Daar lijkt het CAO-proces in niets meer op het traditionele touwtrekken tussen beide CAO-partijen!

Ik ga het boek van Aukje Nauta in de vakantie, die inmiddels begonnen is, zeker lezen. Tijdens haar presentatielezing lichtte ze zelf de titel toe. ‘Arbeidsrelaties moeten, net als de tango (die tijdens het symposium tweemaal werd gedanst!) meer zwier krijgen’, zei ze. Dat betekent niet alleen meer lol (wat tijdens CAO-onderhandelingen overigens heel belangrijk is!), maar durven slingeren (als de klepel van de klok) tussen flexibiliteit en zekerheid, competitie en coöperatie, individu en collectief. Zwieren en slingeren in plaats van vasthouden aan principes en dogma’s. Ik denk dat het de arbeidsverhoudingen in ons land zéér ten goed zal komen!

Vaste of starre CAO-afspraken?

11 juni 2011

Deze week bezocht ik de jaarlijkse bijeenkomst van de NVA (Nederlandse Vereniging voor Arbeidsverhoudingen), waar de grootste CAO-partijen van ons land, AWVN en FNV Bondgenoten, de balans opmaakten van het lopende CAO-seizoen. Daarbij vielen mij twee zaken op.

De AWVN pleit er voor om een deel van de jaarlijkse loonstijging mee te laten ademen met prestaties van bedrijven en met de economische conjunctuur. Uit de gepresenteerde cijfers valt op te maken dat daarvan weinig terecht komt. AWVN-topman Hans van der Steen verzuchtte dan ook dat niet de hoogte, als wel de starheid van de gemaakte loonafspraken hem zorgen baart.

FNV Bondgenoten bepleit het terugdringen van allerlei flexibele contracten ten gunste van vaste aanstellingen, die volgens de bond weer ‘regel’ moeten worden. Anja Jongbloed, CAO-coördinator van FNV Bondgenoten, wees dan ook met enige trots op de afgesproken CAO’s waarin de inzet van flexibele werknemers daadwerkelijk een halt toegeroepen lijkt te worden.

Kortom, de trend in de afgesloten CAO’s lijkt: vaste loonstijgingen voor vaste werknemers. Vast tegenover flexibel. Het tegenovergestelde van ‘flexibel’ is echter niet ‘vast’, maar ‘star’. Maken we met zulke CAO-afspraken onze economie en arbeidsmarkt niet veel te star?

De ABU presenteerde onlangs cijfers waaruit blijkt dat 1/3-deel van de uitzendkrachten binnen één jaar een vaste baan vindt en binnen 2,5 jaar bijna nog eens 1/3-deel. Onderzoek wijst uit dat lang niet iedere werknemer uit is op een vaste baan. Ook het toenemend aantal zzp’ers wijst daarop. Flexibele inzet is niet persé strijdig met de duurzame inzet, die zowel door AWVN, als door FNV Bondgenoten wordt bepleit in het Manifest Naar Nieuwe Arbeidsverhoudingen.

Als we niet oppassen worden ‘vaste’ CAO-afspraken synoniem voor ‘starre’ CAO-afspraken, die de gewenste duurzame inzet van werknemers eerder in de weg staan dan bevorderen!